top of page

Άγιος Γκούθλακ του Κρόουλαντ - ο Άγγλος Αντώνιος ο Μέγας

9 Νοε
διαβάστηκε 17 λεπτά
Το 2018, η Δημοκρατία της Λευκορωσίας εξέδωσε γραμματόσημα που απεικονίζουν εικόνες, μεταξύ των οποίων και αυτή τη νέα εικόνα του Αγίου Γκούθλακ, έργο των αγιογράφων Αικατερίνης και Αντόν Νταϊνέκο.
Το 2018, η Δημοκρατία της Λευκορωσίας εξέδωσε γραμματόσημα που απεικονίζουν εικόνες, μεταξύ των οποίων και αυτή τη νέα εικόνα του Αγίου Γκούθλακ, έργο των αγιογράφων Αικατερίνης και Αντόν Νταϊνέκο.

Ο Σεβάσμιος Άγιος Γκούθλακ του Κρόουλαντ (περίπου 673-714) θεωρείται ένας από τους πιο εξαιρετικούς αγίους-ερημίτες της πρώιμης Αγγλικής Εκκλησίας και θεωρείται ο πιο δημοφιλής προ-Νορμανδικός Άγγλος άγιος μετά τον Άγιο Κάθμπερτ. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τον αναφέρουν ως «τον Άγγλο Άγιο Αντώνιο τον Μέγα». Η εκκλησία του Αβαείου Κρόουλαντ, που βρίσκεται στο ήσυχο χωριό Κρόουλαντ στο Λινκολνσάιρ, κοντά στα σύνορα με το Κέιμπριτζσαϊρ στην περιοχή Φενς - μια περιοχή όπου ο Γκούθλακ έζησε την ασκητική του ζωή - προσελκύει Ορθόδοξους και άλλους Χριστιανούς προσκυνητές ετησίως. Το Φενς είναι μια χαμηλή, επίπεδη περιοχή που περιλαμβάνει τμήματα του σημερινού Λινκολνσάιρ, του Κέιμπριτζσαϊρ και του Νόρφολκ, ιστορικά γνωστή για το κυρίως ελώδες τοπίο της, το οποίο ανακτήθηκε σε μεγάλο βαθμό μεταξύ του 17ου και του 19ου αιώνα.


«Είναι γνωστό ότι πολλοί πατέρες της ερήμου στην αρχαιότητα, ιδιαίτερα στην Αίγυπτο, ζούσαν στην έρημο. Αντίθετα, οι ερημίτες των Βρετανικών Νήσων επέλεγαν μικρά νησιά, ακτές, γκρεμούς, δάση, βουνά και λόφους ως «ερήμους» τους, καθώς η Βρετανία δεν διαθέτει φυσικές ερήμους. Ο Γκούθλακ ήταν ξεχωριστός ακόμη και μεταξύ των Άγγλων αγίων, καθώς επέλεξε να ζήσει ως ερημίτης περιτριγυρισμένος από ύπουλους και αδιάβατους βάλτους και βάλτους. Οι πνευματικές του προσπάθειες και εμπειρίες αντικατόπτριζαν στενά τη ζωή των σεβάσμιων μοναχών των αιγυπτιακών ερήμων.»


Πρώιμη ζωή

Ο Βίος του Αγίου Γούθλακ του Μοναχού Φέλιξ - Γράφτηκε γύρω στο έτος 740 μ.Χ.
Ο Βίος του Αγίου Γούθλακ του Μοναχού Φέλιξ - Γράφτηκε γύρω στο έτος 740 μ.Χ.

Η παλαιότερη και πιο αξιόπιστη αφήγηση για τη ζωή του Guthlac γράφτηκε από τον μοναχό Felix περίπου 20 χρόνια μετά τον θάνατο του αγίου. Με τη χάρη του Θεού, αυτή η λατινική αφήγηση έχει διασωθεί μέχρι σήμερα. Εκτός από αυτό το έργο, δύο άλλες ιδιωματικές εκδοχές γράφτηκαν αργότερα στα αρχαία αγγλικά, η μία σε έμμετρο λόγο και η άλλη σε πεζό λόγο. Επιπλέον, η Βρετανική Βιβλιοθήκη φιλοξενεί ένα αξιοσημείωτο μεσαιωνικό τεχνούργημα γνωστό ως Guthlac Roll, το οποίο παρουσιάζει μια εικονογραφημένη αφήγηση της ζωής του μέσα από 18 εξαιρετικά στρογγυλά σχέδια. Ο Άγιος Guthlac γεννήθηκε σε μια ευγενή οικογένεια στο πρώιμο αγγλικό βασίλειο της Mercia, το οποίο συνδεόταν με τον βασιλικό οίκο της Mercia. Εκείνη την εποχή, ο ευσεβής βασιλιάς Ethelred κυβέρνησε τη Mercia. Βασίλεψε για περίπου 30 χρόνια, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση πολλών μοναστηριών και τελικά έγινε ο ίδιος απλός μοναχός. Μετά τον θάνατό του, τιμήθηκε ως άγιος στο Bardney στο Lincolnshire. Το όνομα του πατέρα του Guthlac ήταν Pendwald και της μητέρας του ήταν Tett. Εκτός από τον Γκούθλακ, οι γονείς του είχαν τουλάχιστον ένα άλλο παιδί, μια κόρη ονόματι Πέγκα. Η Πέγκα ήταν παρθένα και άγκυρα, και μετά τον θάνατό της τιμήθηκε επίσης ως αγία. Θα την συζητήσουμε περαιτέρω αργότερα.


Ο Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος δίνει στον Άγιο Γκούθλακ ένα μαστίγιο για να αποκρούει τους δαίμονες – Λεπτομέρειες από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ
Ο Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος δίνει στον Άγιο Γκούθλακ ένα μαστίγιο για να αποκρούει τους δαίμονες – Λεπτομέρειες από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ

«Η γέννηση του μεγάλου ερημίτη Γκούθλακ συνοδεύτηκε από θαυμαστά θαύματα - ένα κόκκινο χέρι από τον ουρανό εμφανίστηκε για να δωρίσει ένα χρυσό σταύρωμα πάνω από το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Άγιος Γκούθλακ. Οι γονείς και όλοι οι συγγενείς ένιωθαν ότι αυτό το παιδί σίγουρα θα γινόταν ένας άνθρωπος σπουδαίος στα μάτια του Θεού και στα μάτια των ανθρώπων. Ο Γκούθλακ ήταν ένα υπάκουο αγόρι. Απέφευγε όλα τα συνηθισμένα παιδικά παιχνίδια και φάρσες ή ανοησίες. Μεγάλωσε και έγινε ένας πολύ έξυπνος έφηβος, το πρόσωπό του έλαμπε πάντα με μια ιδιαίτερη πνευματική χαρά. Ήταν αθώος σε όλες τις δραστηριότητές του.»


Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου η διάθεσή του άλλαξε πολύ ριζικά: ο Γκούθλακ ήταν απόγονος βασιλιάδων, με την καταγωγή του να φτάνει στον Ίσελ, γιο του Έομερ. Ο Ίσελ είχε οδηγήσει τον λαό του, τους Άγγλους, δυτικά πέρα από τη θάλασσα για να δημιουργήσουν ένα νέο βασίλειο. Λαχταρούσε να ακολουθήσει τα βήματα των προγόνων του και κατατάχθηκε στον στρατό. Ο Γκούθλακ αποδείχθηκε καλός στον πόλεμο. Σύντομα είχε αρκετή επιτυχία που η ομάδα του γέμισε με άντρες που δεν ήταν συγγενείς του. Οποιοσδήποτε ευγενής θα μπορούσε να φέρει τους συγγενείς του στο πεδίο της μάχης, αλλά ένας μεγάλος ηγέτης προσέλκυε όσους πολεμούσαν για χρυσό ή δόξα. Τώρα, στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας των είκοσι, ο Γκούθλακ έπαιρνε και τα δύο.

Δεν γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες του πολέμου του Γκούθλακ. Οι Βρετανοί εκείνης της εποχής δεν ήταν παθητικά θύματα και, καθοδηγούμενοι από άνδρες όπως ο Άγιος Τίουντριγκ, κέρδισαν αλλά και έχασαν μάχες. Γνωρίζουμε ότι κατέλαβαν τον Γκούθλακ τουλάχιστον μία φορά. Με κάποιο τρόπο ο Γκούθλακ κατάφερε να δραπετεύσει. Γνωρίζουμε επίσης ότι έλαβε αιματηρή εκδίκηση από όσους τον είχαν αιχμαλωτίσει, κάνοντας λεηλασίες και καίγοντας μέχρι που οι εχθροί του ζήτησαν ειρήνη.


Μοναστική Ζωή

«Τελικά σχημάτισε τη δική του συμμορία και έκανε επιδρομές σε χωριά και διέπραξε φρικτά εγκλήματα, μέχρι που μια μέρα αποφάσισε ότι έπρεπε να μετανοήσει, να στραφεί στον Κύριο και εγκατέλειψε τη ληστεία του. Επέστρεψε όλα τα λάφυρά του στον λαό και κάλεσε τα μέλη της συμμορίας του να κάνουν το ίδιο. Μετά από αυτό, μετά την αποκάλυψη του Κυρίου, ο Άγιος Γκούθλακ ήρθε στο διπλό Μοναστήρι του Ρέπτον στη σημερινή κομητεία Ντέρμπισαϊρ, η οποία βρισκόταν στη Μερκία. Επιθυμούσε να αρχίσει να υπηρετεί τον Χριστό ως μοναχός εκεί. Ο Άγιος Γκούθλακ έζησε στο Ρέπτον σε απόλυτη εγκράτεια.»


Αρχικά, οι αδελφοί δεν ήταν πολύ φιλικοί μαζί του, επειδή αρνιόταν εντελώς τα αλκοολούχα ποτά, αλλά στη συνέχεια, βλέποντας την γνήσια ασκητική του ζωή, την αγάπη και την καλοσύνη του, έγιναν στενοί πνευματικοί του φίλοι. Στο Ρέπτον, ο άγιος Γκούθλακ σύντομα έμαθε ολόκληρο το Ψαλτήριο απέξω. Μελέτησε το Ευαγγέλιο και τις διδασκαλίες των Αγίων Πατέρων πολύ διεξοδικά και εφάρμοσε με ζήλο όλα όσα έβρισκε στις οδηγίες τους. Μόλις διάβασε τους Βίους των Αιγυπτίων πατέρων της ερήμου, άρχισε να έχει μια ισχυρή και ένθερμη επιθυμία να μιμηθεί τον τρόπο ζωής τους, προκειμένου να είναι πιο κοντά στον Χριστό, τον οποίο αγαπούσε περισσότερο από όλους. Έτσι, ο άγιος αποφάσισε να ζήσει μόνος του στην έρημο.


Η ζωή του ερημίτη


Το κελί του Αγίου Γκούθλακ στο Κρόουλαντ
Το κελί του Αγίου Γκούθλακ στο Κρόουλαντ

Βρήκε μερικούς ντόπιους στα Φενς και ένας από αυτούς, ονόματι Τάτγουιν, του έδειξε ένα μικρό, ακατοίκητο νησάκι ακριβώς στη μέση αυτής της ακραίας βαλτώδους περιοχής. Επίσης, ο Τάτγουιν είπε στον Γκούθλακ ότι κανείς δεν είχε καταφέρει να ζήσει εκεί λόγω των ορδών των κακών πνευμάτων, των δαιμόνων, που κατοικούσαν εκεί. Ο Γκούθλακ αμέσως ένιωσε ότι ήταν το κάλεσμά του να ζήσει σε αυτό ακριβώς το σημείο και να παλέψει με αυτούς τους δαίμονες εκεί στο Όνομα του Σωτήρα. Σε ηλικία περίπου 26 ετών, ο άγιος Γκούθλακ εγκαταστάθηκε σε αυτό το μικροσκοπικό και επικίνδυνο νησάκι, που ονομαζόταν Κρόουλαντ, και παρέμεινε εκεί ως αληθινός ήρωας, ο πολεμιστής του Χριστού, για τα υπόλοιπα 15 χρόνια της ζωής του.


Με Θεία Πρόνοια, ο άγιος Γκούθλακ έφτασε στο Κρόουλαντ την ημέρα της εορτής του Αγίου Αποστόλου Βαρθολομαίου (25 Αυγούστου) και αυτός ο άγιος από τότε έγινε ο κύριος προστάτης του. Υπήρχε ένας παλιός τύμβος στο Κρόουλαντ, ο οποίος είχε σκαφτεί εν μέρει από κυνηγούς θησαυρών, και δίπλα του υπήρχε μια μεγάλη λεκάνη με καθαρό νερό. Εκεί, ο άγιος Γκούθλακ έχτισε ένα μικρό κελί και ένα παρεκκλήσι για τον εαυτό του. Ο άγιος φορούσε μόνο δέρματα ζώων και έτρωγε μόνο μία φορά την ημέρα. Τρώγε μόνο κριθαρένιο ψωμί και έπινε μόνο νερό. Το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας προσευχόταν και αφηνόταν στη Θεία περισυλλογή.


Πειρασμοί & Δοκιμασίες

Δαίμονες μαστιγώνουν και βασανίζουν τον Άγιο Γκούθλακ – Λεπτομέρεια από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ
Δαίμονες μαστιγώνουν και βασανίζουν τον Άγιο Γκούθλακ – Λεπτομέρεια από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ

«Ενώ βρισκόταν στο νησί, ο Άγιος Γούθλακ ταλαιπωρούνταν και βασανιζόταν από δαίμονες. Κάποτε, αυτά τα απαίσια πλάσματα άνοιξαν μια πύλη προς τον Άδη και προσπάθησαν να τον σύρουν μέσα, αφού πρώτα χτύπησαν τον άγιο με σιδερένιες ράβδους και τον πέταξαν σε έναν αγκάθιο για να τον κάνουν να αιμορραγεί. Ο Άγιος Γούθλακ επικαλέστηκε τον Άγιο Απόστολο Βαρθολομαίο, ο οποίος του έδωσε ένα μαστίγιο (ένα μαστίγιο με τρία δόντια) για να καταπολεμήσει τους δαίμονες.»


Ο άγιος συνήθως κέρδιζε τις μάχες του ενάντια στους πειρασμούς και τους δαίμονες με το σημείο του σταυρού, διαβάζοντας το Ψαλτήρι, ειδικά τον Ψαλμό 90, και κάνοντας αιτήσεις για επείγουσα βοήθεια στον προστάτη άγιό του, τον Άγιο Βαρθολομαίο. Μεταξύ των πιο συχνών πειρασμών του ήταν η απελπισία, η ανάμνηση των προηγούμενων αμαρτιών του που «δεν θα συγχωρούνταν ποτέ» και η ανάμνηση του έξω κόσμου - με πολύ θάρρος πάλευε με όλες αυτές τις σκέψεις και κάθε φορά με τη βοήθεια του Θεού ήταν ο νικητής. Πολλές φορές άγγελοι του εμφανίζονταν για παρηγοριά και στα τελευταία χρόνια της ζωής του ένας άγγελος κατέβαινε στο κελί του κάθε βράδυ και συνομιλούσε μαζί του μέχρι το πρωί.


Ο Άγιος Γκούθλακ συνομιλεί με έναν άγγελο – Λεπτομέρεια από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ
Ο Άγιος Γκούθλακ συνομιλεί με έναν άγγελο – Λεπτομέρεια από τον Κύλινδρο του Γκούθλακ

«Κάποτε εμφανίστηκαν σε αυτόν δύο δαίμονες και μίλησαν με τον ερημίτη με πολύ φιλικό τρόπο, αν και στα λόγια τους διακρίνονταν κολακεία και άνευ νοήματος οδηγίες. Με αυτά τα πονηρά λόγια σκόπευαν να εξαπατήσουν τον ερημίτη και να τον οδηγήσουν σε αυταπάτη. Έλεγαν πώς τιμούσαν την αυταπάρνησή του και τους σκληρούς κόπους του για χάρη της θείας λειτουργίας. Του συνέστησαν επίσης να νηστεύει έξι ημέρες την εβδομάδα και να χαλαρώνει τη νηστεία του και να αναπαύεται περισσότερο την έβδομη ημέρα. Ο άγιος, αγνοώντας τους, φώναξε στον Κύριο παρακαλώντας Τον να τον προστατεύσει: και οι δαίμονες εξαφανίστηκαν σαν καπνός.»


Μια μέρα, μέσα στη νύχτα, δαίμονες εισέβαλαν στην καλύβα του αγίου και της έβαλαν φωτιά (με μια φανταστική φωτιά). Την επόμενη στιγμή άρχισαν να χτυπούν τον ασκητή με αιχμές δοράτων. Ο Άγιος Γούθλακ άρχισε αμέσως να ψάλλει τους στίχους από το Ψαλτήρι και οι δαίμονες εξαφανίστηκαν με τη φωτιά τους.


Πνευματικά Δώρα & Θαύματα

Μετά από χρόνια συγκρούσεων, επιτέλους επικράτησε ειρήνη και οι πειραστές εγκατέλειψαν οριστικά την τοποθεσία, καθιστώντας την ιερή από τότε. Ο Γκούθλακ έλαβε μεγάλη σοφία, το πνεύμα της προφητείας, τη διόραση, την ικανότητα να θεραπεύει πολυάριθμες ασθένειες και την ικανότητα να εκδιώκει δαίμονες από δαιμονισμένα άτομα ως ανταμοιβή για το αδιάκοπο και ατρόμητο έργο του για τη δόξα του Κυρίου. Η ζωή του αφηγείται πώς ο Γκούθλακ ήταν πολύ στενός φίλος των άγριων ζώων, συμπεριλαμβανομένων των ψαριών, των πτηνών και των θηρίων, και πώς ο φυσικός κόσμος τον υπηρετούσε ως αφέντη του σε αντάλλαγμα. Είδε επίσης γεγονότα που συνέβαιναν μακριά του, είδε τις σκέψεις και τις προθέσεις πολλών ανθρώπων και είδε το μέλλον σαν να ήταν το παρόν.


Ένας ασκητής ονόματι Wilfrid, μαζί με τον μελλοντικό βασιλιά Ethelbald της Mercia, αποφάσισαν να επισκεφτούν τον άγιο Guthlac μια μέρα. Φτάνοντας στο Crowland, άφησαν τα γάντια του Wilfrid στη βάρκα. Μετά από συζητήσεις για την πνευματικότητα, ο άγιος Guthlac τους ρώτησε αν είχαν αφήσει κάτι στη βάρκα, γνωρίζοντας ήδη ότι ένα από τα κοράκια τα είχε πάρει. Οι καλεσμένοι το επιβεβαίωσαν και όταν έφυγαν από το κελί του, είδαν το κοράκι να κάθεται στην οροφή του με το ένα γάντι στο ράμφος του. Ο άγιος Guthlac το διέταξε να υπακούσει και το πουλί το άφησε να πέσει στο έδαφος. Εν τω μεταξύ, τρεις άλλοι καλεσμένοι έφτασαν με βάρκα και έδωσαν στον Wilfrid το άλλο του γάντι λέγοντας ότι ένα κοράκι το είχε ρίξει καθώς έπλεαν κοντά.


Με τον καιρό η φήμη του Guthlac, του εξαιρετικού μεγάλου ασκητή και ανθρώπου γεμάτου χάρη Θεού, εξαπλώθηκε σε όλη τη Μερκία και τελικά σε όλη την Αγγλία. Αν και ο άγιος δεν έφυγε ποτέ από το Crowland, αρκετοί άλλοι ασκητές και μελλοντικοί άγιοι έγιναν μαθητές του. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι συνέρρεαν στο ερημητήριό του: νέοι και γέροι, άρρωστοι και ταλαιπωρημένοι, φτωχοί και πλούσιοι, αγρότες και ευγενείς: όλοι συνέρρεαν στο Guthlac και λάμβαναν σωματική και πνευματική θεραπεία, καλές συμβουλές και παρηγοριά. Οι αμαρτωλοί λάμβαναν εγκάρδιες οδηγίες και άλλαζαν τον τρόπο ζωής τους. Τα ονόματα των πιο στενών μαθητών του Guthlac είναι Cissa, Bettelin (και οι δύο λατρεύονταν τοπικά ως άγιοι), Egbert και Tatwine.


«Η ιστορία του Αγίου Μπετελέν (γνωστού και ως Μπέκελ) είναι πραγματικά αξιοσημείωτη. Ως ιερέας, ο Μπετελέν αποφάσισε να επισκεφτεί τον Γκούθλακ, για τον οποίο είχε ακούσει πολλά, για να ζητήσει άδεια να μείνει μαζί του για πάντα στο νησί ως υπηρέτης του. Ωστόσο, λόγω της πνευματικής του αδυναμίας, ο ιερέας παγιδεύτηκε από ένα κακόβουλο πνεύμα και αποφάσισε να σκοτώσει τον Γκούθλακ, πιστεύοντας ότι κάνοντας αυτό, θα μπορούσε να παραμείνει στην κατοικία του Γκούθλακ και να τιμάται από τους πιστούς. Ωστόσο, οι κακές σκέψεις των ανθρώπων αποκαλύφθηκαν μπροστά στον Γκούθλακ, και όταν ο Μπετελέν τον πλησίασε, ο άγιος μίλησε πρώτος: «Γιατί, αγαπητέ αδελφέ, επέτρεψες στο κακό πνεύμα να κατακτήσει το μυαλό σου; Έχεις εξαπατηθεί από αυτό. Απομακρυνθείτε από αυτά τα πονηρά σχέδια και τα ύπουλα κόλπα του κοινού μας εχθρού». Ο Μπετελέν μετανόησε και, κλαίγοντας, υποσχέθηκε να ακούει πάντα τα λόγια του αγίου. Με τη σειρά του, ο άγιος τον συγχώρεσε και ορκίστηκε ευγενικά να τον καθοδηγήσει.»


Μια άλλη φορά, ο ίδιος μοναχός Βίλφριντ ήρθε στον άγιο Γκούθλακ για να ανταλλάξει πνευματικά λόγια μαζί του. Καθώς κάθονταν στο κελί του, δύο χελιδόνια πέταξαν μέσα από το παράθυρο και τραγούδησαν με χαρά το ηχηρό τους τραγούδι στους ασκητές. Πρώτα προσγειώθηκαν στους ώμους του αγίου Γκούθλακ, στη συνέχεια στο στήθος, τα χέρια και τα γόνατά του, κάνοντάς το με μεγάλη στοργή. Ο Βίλφριντ έμεινε έκπληκτος και ρώτησε γιατί ήταν τόσο ατρόμητοι μαζί του. Ο άγιος Γκούθλακ απάντησε ότι τα άγρια πλάσματα κάνουν πάντα φίλους εκείνους τους ανθρώπους που ζουν ακριβώς σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, αλλά φεύγουν από εκείνους που επιδιώκουν να είναι κοντά στον εξωτερικό κόσμο.


Ζούσε ένας πολύ ευσεβής νέος που τιμούσε και βοηθούσε τους γονείς του. Αλλά ένα άθλιο πνεύμα τον κυρίευσε και το αγόρι τρελάθηκε. Το πονηρό πνεύμα κατέλαβε το μυαλό και τη θέλησή του, έτσι ο νεαρός γρατζουνιόταν και δάγκωνε τον εαυτό του και προσπαθούσε να επιτεθεί σε όποιον τον πλησίαζε. Τα μέλη της οικογένειάς του τον έδεσαν και τον οδήγησαν σε ένα συγκεκριμένο μοναστήρι όπου οι πρεσβύτεροι προσευχήθηκαν γι' αυτόν για πολύ ώρα, αλλά μάταια. Απογοητευμένοι, οι άνθρωποι δεν ήξεραν τι να κάνουν. Εκείνη την εποχή κάποιος τους είπε ότι ανάμεσα στους βάλτους, στο Κρόουλαντ, ζούσε ένας άγιος μοναχός ονόματι Γκούθλακ, του οποίου η φήμη ως θαυματουργού εξαπλώθηκε παντού. Με μεγάλη δυσκολία, αλλά με ελπίδα για Θεϊκή προστασία, πήγαν τον νεαρό στο Γκούθλακ. Ο άνθρωπος του Θεού προσευχήθηκε στο παρεκκλήσι του πάνω από τον δαιμονισμένο νέο για τρεις ολόκληρες ημέρες και στο τέλος, ραντίζοντάς τον με αγιασμό, τον απελευθέρωσε από το κακό πνεύμα για πάντα.


Ένας άλλος άντρας, ονόματι Έκγκα, υπέφερε επίσης πολύ από το ακάθαρτο πνεύμα. Η κατάστασή του ήταν τόσο άσχημη που δεν καταλάβαινε καν τι του συνέβαινε. Οι συγγενείς του τον πήγαν στο Γκούθλακ. Ο τελευταίος τους υποδέχτηκε με θεϊκή αγάπη, έδεσε τον άρρωστο με τη ζώνη του και το δαιμόνιο τον άφησε την ίδια στιγμή. Μια μέρα, ένας ηγούμενος, που ήταν πνευματικός φίλος του Γκούθλακ, αποφάσισε να τον επισκεφτεί. Δύο μοναχοί από το μοναστήρι του συνάντησαν τον ηγούμενο, αλλά στο δρόμο του ζήτησαν να τους επιτρέψει να πάνε να κάνουν ένα πολύ σημαντικό και επείγον πράγμα. Όταν ο ηγούμενος συνομιλούσε με τον Γκούθλακ, ο τελευταίος του αποκάλυψε απροσδόκητα ότι οι μοναχοί του δεν ασχολούνταν με ένα επείγον ζήτημα, αλλά επισκέπτονταν μια χήρα με την οποία έπιναν δυνατά αλκοολούχα ποτά.


Κατά την επιστροφή του στο μοναστήρι, ο ηγούμενος ρώτησε τους δύο μοναχούς τι είχαν κάνει και στη συνέχεια τους ντρόπιασε όταν αρνήθηκαν να ομολογήσουν. Οι μοναχοί προσκύνησαν κλαίγοντας και ζήτησαν ειλικρινά συγχώρεση. Μια άλλη μέρα, δύο μοναχοί πήγαν να δουν τον Guthlac και πριν φτάσουν αποφάσισαν να κρύψουν δύο φιάλες με μπύρα που κουβαλούσαν κάτω από το γρασίδι. Ο άγιος τους χαιρέτησε με πατρική αγάπη, τους έδωσε οδηγίες για τη σωτηρία και στη συνέχεια τους ρώτησε ευγενικά: «Γιατί κρύψατε τις φιάλες με την μπύρα κάτω από το γρασίδι και δεν τις φέρατε μαζί σας;» Ντροπιασμένοι, οι μοναχοί τον υποκλίθηκαν και ζήτησαν την ευλογία του.


Ένας άντρας ονόματι Όφα αποφάσισε κάποτε να έρθει να δει τον Γκούθλακ. Ενώ διέσχιζε ένα πυκνό δάσος στο σκοτάδι, ένα μεγάλο αγκάθι διαπέρασε το πόδι του. Το πόδι άρχισε να πρήζεται άσχημα και ο άντρας με μεγάλη δυσκολία έφτασε κουτσαίνοντας στο νησί του ερημίτη. Ο Γκούθλακ τον είδε και του έδωσε αμέσως ρούχα να ντυθεί. Μόλις το έκανε αυτό, το αγκάθι βγήκε από το πόδι του και πέταξε μακριά. Λαμβάνοντας πνευματική παρηγοριά, ο Όφα έφυγε χαρούμενος και υγιής. Κάποτε, ένας επίσκοπος ονόματι Χέντα, ο οποίος σεβόταν πολύ τον Γκούθλακ, αποφάσισε να τον επισκεφτεί και να του προσφέρει την ιεροσύνη. Ένας από τους συντρόφους της Χέντα, ένας έξυπνος νεαρός, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού καυχήθηκε ότι θα ερχόταν και (χρησιμοποιώντας τις γνώσεις και την εμπειρία του, που απέκτησε ανάμεσα σε αγίους στην Ιρλανδία) θα ανακάλυπτε αν ο Γκούθλακ ήταν αληθινός υπηρέτης του Θεού ή όχι, αν έκανε θαύματα μέσω των δυνάμεων του Αγίου Πνεύματος ή της δύναμης του Σατανά.

Όταν έφτασε η Έντα, άρχισαν να μιλάνε και σύντομα εμποτίστηκαν με τη ζωογόνο δύναμη του Ευαγγελίου. Ο Γκούθλακ ήταν τόσο εύγλωττος και σοφός και το πνευματικό φως του Χριστού έλαμπε μέσα του τόσο έντονα που φαινόταν σε όλους ότι δεν μιλούσε άνθρωπος, αλλά ένας άγγελος μπροστά τους. Η Έντα παρακάλεσε τον Γκούθλακ να δεχτεί την προσφορά του να γίνει ιερέας και ο Γκούθλακ συμφώνησε, λέγοντας ότι ήταν θέλημα Θεού να Τον υπηρετήσει στην Αγία Τράπεζα. Κατά τη διάρκεια του κοινού γεύματος, ο Γκούθλακ απευθύνθηκε ξαφνικά στον προαναφερθέντα νεαρό και είπε: «Τι θα πεις, αδελφέ, για τον ιερέα για τον οποίο ορκίστηκες να μάθεις αν ήταν καλός ή κακός;» Ο νεαρός έπεσε μπροστά στον άγιο κλαίγοντας και ο Γκούθλακ τον αγκάλιασε ως ένδειξη συγχώρεσης. Έτσι, ο Γκούθλακ χειροτονήθηκε ιερέας.

Λίγο πριν την κοίμησή του, η ηγουμένη Edburga του Repton (τα λείψανα της οποίας αργότερα μεταφέρθηκαν στο Southwell Minster στο Nottinghamshire), η οποία αγαπούσε και σεβόταν τον Guthlac, του έστειλε ένα σάβανο και ένα μολύβδινο φέρετρο που είχε ετοιμάσει η ίδια. Τον παρακάλεσε να δεχτεί αυτά τα δώρα για τον Χριστό και τον ζήτησε επίσης, γνωρίζοντας την προφητική του δύναμη, να αποκαλύψει ποιος θα ήταν ο επόμενος ηγούμενος του Crowland μετά από αυτόν. Ο Guthlac με ταπεινότητα δέχτηκε τα δώρα της και προέβλεψε ότι ο επόμενος ηγούμενος θα ήταν ένας άνθρωπος που τότε ήταν ακόμα ανάμεσα στους ειδωλολάτρες, αλλά που ήταν προορισμένος να έρθει σύντομα και να βαπτιστεί (εννοούσε την Αγία Cissa) - και αυτή η προφητεία εκπληρώθηκε στον εύθετο χρόνο.

Άγιος Γκούθλακ – Ο Πολεμιστής των Βάλτων | Το Μεγάλο Τέμπλο [ΕΠ. 30]

Λίγο πριν την κοίμηση του Γκούθλακ, ο μελλοντικός βασιλιάς Έθελμπαλντ τον επισκέφθηκε ξανά. Εκείνη την εποχή, διωκόταν από τον βασιλιά και εγκαταλείφθηκε από όλους. Ο Γκούθλακ τον ενθάρρυνε, λέγοντάς του ότι ο Θεός θα τον βοηθούσε να διαδεχθεί τον θρόνο, αλλά γι' αυτό έπρεπε να είναι υπομονετικός και επιεικής με τους άλλους, να συγχωρεί όλους τους εχθρούς του. «Μη φοβάσαι, αλλά να είσαι σταθερός, γιατί ο Κύριος είναι ο Βοηθός σου». Αυτή τη φράση συνήθιζε να επαναλαμβάνει και σε άλλους, ενθαρρύνοντάς τους να εναποθέτουν την ελπίδα τους μόνο στον Θεό σε δύσκολες καταστάσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι λίγο μετά τον θάνατό του, ο Γκούθλακ εμφανίστηκε στον Έθελμπαλντ σε όραμα και τον καθησύχασε ξανά και επανέλαβε την υπόσχεσή του. Και σύντομα ο Έθελμπαλντ έγινε βασιλιάς και σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη θαυματουργή βοήθεια του Γκούθλακ διέταξε την κατασκευή ενός μοναστηριού στον τόπο των ηρωικών πνευματικών μαχών του Γκούθλακ.


Η ανάπαυσή Του

«Οκτώ ημέρες πριν από την κοίμησή του, ο Guthlac αρρώστησε σοβαρά και άρχισε να προετοιμάζεται για τον θάνατό του. Αρρώστησε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και απεβίωσε την Τετάρτη της Διακαινησίμου το 714. Ο πιστός υπηρέτης του, ο Bettelin, παρέμεινε στο πλευρό του καθ' όλη τη διάρκεια της ασθένειάς του. Παρά τη σοβαρή του ασθένεια, ο Guthlac ευχαρίστησε τον Θεό την Κυριακή του Πάσχα και τέλεσε τη Λειτουργία, μετά την οποία εκφώνησε ένα εμπνευσμένο κήρυγμα. Την ημέρα πριν από την κοίμησή του, έδωσε τις τελευταίες οδηγίες στον Bettelin, δίνοντάς του οδηγίες να πάει στο ερημητήριο της αδελφής του και να της ζητήσει να κανονίσει την κηδεία του μετά τον θάνατό του. Λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Guthlac έλαβε την τελευταία του κοινωνία και άφησε την τελευταία του πνοή. Εκείνη τη στιγμή, το κελί του ήταν γεμάτο με το πιο γλυκό άρωμα, όλα γύρω του φωτίζονταν από ένα απόκοσμο φως που έκανε τον ήλιο να φαίνεται αμυδρό, και ο αέρας αντηχούσε με τον ήχο αγγελικών τραγουδιών.»

Την ίδια μέρα, ο Μπετελίν έφτασε στο ερημητήριο της Πέγκα, της αδελφής του Γκούθλακ, η οποία είχε περάσει πολλά χρόνια ως αγκυροβόληση σε μια τοποθεσία που σήμερα είναι γνωστή ως Πίκιρκ στο σημερινό Κέιμπριτζσαϊρ, κοντά στην πόλη Πίτερμπορο. Στη συνέχεια, η Πέγκα και ο Μπετελίν έπλευσαν κατά μήκος του ποταμού Γουέλαντ προς το ερημητήριο του Γκούθλακ. Λέγεται ότι στην πορεία, η Πέγκα θεράπευσε έναν τυφλό σε αυτό που τώρα είναι η πόλη Γουίσμπεχ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αδελφή ενός τόσο σεβαστού αγίου ήταν επίσης θαυματουργή. Κατά την άφιξή τους στο Κρόουλαντ, οι σύντροφοι βρήκαν ολόκληρο το νησί και την κατοικία του αγίου τυλιγμένο σε ένα φως τόσο λαμπερό που ήταν σχεδόν αδιανόητο, συνοδευόμενο από ένα άρωμα που θύμιζε αμβροσία και μέλι.


Πολλά θαύματα συνέβησαν τον πρώτο χρόνο κοντά στον τάφο του Guthlac. Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του, η Pega αποφάσισε να μεταφέρει το σώμα του αδελφού της σε ένα νέο φέρετρο. Η κόρη του Χριστού κάλεσε πολλούς κληρικούς και μαζί άνοιξαν τον τάφο. Έμειναν τόσο έκπληκτοι που για κάποιο διάστημα δεν μπορούσαν να πουν λέξη: το σώμα του αγίου ήταν απολύτως άθικτο, από την όψη και την ευλυγισία των άκρων του έμοιαζε με κοιμισμένο άνδρα, παρά με νεκρό και όλα τα ενδύματα πάνω του ήταν απολύτως αμετάβλητα σαν να τα είχε ντυθεί την ίδια μέρα. Όλοι ευχαρίστησαν τον Θεό για τα θαύματά Του και μετέφεραν τα λείψανα σε ένα νέο φέρετρο, το οποίο τοποθετήθηκε σε τιμητική θέση στο παρεκκλήσι (αργότερα στην εκκλησία της μονής).


Σεβασμός

Αββαείο του Κρόουλαντ
Αββαείο του Κρόουλαντ

Η τιμή για τον Άγιο Γκούθλακ άκμασε καθ' όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Η Μονή της Παναγίας, του Αγίου Βαρθολομαίου και του Αγίου Γκούθλακ εξελίχθηκε σε ένα μεγάλο και ακμάζον μοναστήρι που κάθε χρόνο δεχόταν χιλιάδες προσκυνητές που λάτρευαν τα λείψανα του Αγίου Γκούθλακ και άλλων αγίων που φυλάσσονταν εκεί, με αμέτρητες περιπτώσεις θαυμάτων. Τον 9ο αιώνα, ο βασιλιάς Γουίγκλαφ της Μερκίας και ο Αρχιεπίσκοπος Κέολνοθ του Καντέρμπουρι (όπως γράφει ο Ντέιβιντ Φάρμερ) τιμούσαν ιδιαίτερα τον Γκούθλακ, ο οποίος θεράπευσε τον τελευταίο από ιό. Γύρω στο 870, οι παγανιστές Δανοί εισβολείς επιτέθηκαν στο Αβαείο του Κρόουλαντ και το λεηλάτησαν, σκοτώνοντας τον Άγιο Ηγούμενο Θεόδωρο (το κεφάλι του οποίου φυλάσσεται και τιμάται στην εκκλησία του Αβαείου του Κρόουλαντ μέχρι σήμερα) μαζί με πολλούς μοναχούς όταν τελούσαν τη Λειτουργία και από τότε όλοι τους έχουν τιμηθεί ως μάρτυρες.

Το Αββαείο του Κρόουλαντ χτίστηκε στην τοποθεσία που, σύμφωνα με την παράδοση, θεωρείται ότι βρισκόταν το ερημητήριο του Αγίου Γκούθλακ.

Ωστόσο, τον επόμενο αιώνα η μονή αναστηλώθηκε από τον άγιο Ηγούμενο Θουρκετύλ (δανικής καταγωγής: 787-875, εορτή—11 Ιουλίου) ο οποίος ταυτόχρονα ήταν και ο μεγάλος ευεργέτης της. Λίγο αργότερα, τόσο η λαϊκή όσο και η λειτουργική τιμή του Γκούθλακ εξαπλώθηκε σε όλη την Αγγλία και προσφέρθηκαν αιτήσεις σε αυτόν σε όλες τις επισκοπές της Αγγλικής Εκκλησίας. Τουλάχιστον εννέα αρχαίες εκκλησίες αφιερώθηκαν σε αυτόν και αργότερα ένα μικρό Αυγουστινιανό μοναστήρι προς τιμήν του Γκούθλακ ιδρύθηκε στην πόλη Χέρεφορντ. Το 1136 έλαβε χώρα η νέα μεταφορά των λειψάνων του Αγίου Γκούθλακ σε ένα πλούσια διακοσμημένο ιερό (μέχρι τότε, μετά το 1066, ο Κρόουλαντ είχε

γίνονταν Ρωμαιοκαθολικοί). Το περίφημο «Χρονικό του Κρόουλαντ» γράφτηκε από τους μοναχούς του Κρόουλαντ και ήταν αρκετά γνωστό. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν ένας από τους ηγούμενους του Κρόουλαντ, ο Τζον Λίτλινγκτον, ο οποίος

Εκκλησία του Αγίου Γκούθλακ στο Φίστοφτ, στο Λίνκολνσαϊρ
Εκκλησία του Αγίου Γκούθλακ στο Φίστοφτ, στο Λίνκολνσαϊρ

ίδρυσε το Κολλέγιο Μαγδαληνής στο Κέιμπριτζ περίπου το 1428.

Η Sabine Baring-Gould (1834-1924: Αγγλικανή ιερέας από το Ντέβον και αγιογράφος, υμνογράφος, μυθιστοριογράφος, ερευνήτρια αγγλικής λαογραφίας, δημοτικών τραγουδιών, βίων αρχαίων τοπικών αγίων και μεσαιωνικών θρύλων) έγραψε ότι ο Άγιος Guthlac θεωρείται πνευματικός πατέρας του Πανεπιστημίου του Cambridge. Ο John Clare (1793-1864: Άγγλος ποιητής που αφιέρωσε την ποίησή του κυρίως στη φύση) αφιέρωσε ένα από τα σονέτα του στο Αβαείο Crowland. Το Αβαείο ήταν πάντα γνωστό για τις καμπάνες του, και η πρώτη «κουρδισμένη κουδούνισμα» στην Αγγλία τελέστηκε ακριβώς σε αυτό το Αβαείο.

Δυστυχώς, το 1539, με εντολή του Ερρίκου Η΄, το Αβαείο του Κρόουλαντ διαλύθηκε μαζί με πολλά άλλα αγγλικά μοναστήρια και τα λείψανα του Γκούθλακ πιθανότατα καταστράφηκαν. Ωστόσο, η λαϊκή λατρεία προς αυτόν δεν σταμάτησε ποτέ και πρόσφατα έχει ξανατιμηθεί από Χριστιανούς διαφορετικών δογμάτων που ζουν στην Αγγλία. Η σημερινή μεγάλη εκκλησία του Αβαείου του Κρόουλαντ είναι μέρος της αρχικής τεράστιας εκκλησίας του μοναστηριού. Το αβαείο είναι πολύ ελκυστικό τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά και, μεταξύ άλλων, περιέχει μερικά μεσαιωνικά γλυπτά που σχετίζονται με τη ζωή του Γκούθλακ. Γύρω από το αβαείο υπάρχουν αρχαία μοναστικά ερείπια και η πρώην δυτική πρόσοψη του ιερού μοναστηριού.


Εορτή του Αγίου Γούθλακ στις 11 Απριλίου


Εικόνα του Αγίου Γκούθλακ
Εικόνα του Αγίου Γκούθλακ

Τροπάριο (Τόνος V)

Κατοικώντας από τη νεότητά σου ανάμεσα σε άβατες και υδάτινες ερημιές, ω θεόσοφε πατέρα, με άγιο ζήλο αγωνίστηκες να ακολουθείς τις εντολές του Χριστού. Γι' αυτό, οι τάξεις των αγγέλων έμειναν έκπληκτες, βλέποντάς σε, άνθρωπο από σάρκα και αίμα, να αγωνίζεσαι γενναία ενάντια στα πάθη, ω πανσοφέ, και να υπερισχύεις όλων των ορδών των δαιμόνων. Στη γη ήσουν όμοιος των αγγέλων, και στον ουρανό είσαι πάντα μεσίτης για την ανθρωπότητα. Ω Άγιος Γούθλακ, παρακάλεσε τον Χριστό Θεό να σώσει τις ψυχές μας.


Παρακαλώ βρείτε τον κανόνα του εδώ: orthodoxchurchsheffield.com


Προσευχή στον Άγιο Γκούθλακ

«Ω, αγαπημένε Πατέρα Γκούθλακ, ενώ ήσουν στη γη έβλεπες το μέλλον σαν παρόν, τα μακρινά πράγματα σαν κοντά, τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων σαν να ήταν δικά σου. Γνωρίζουμε ότι σε αυτό φωτίστηκες από τον Θεό, με τον Οποίο ήσουν πάντα στην μυστική κοινωνία της προσευχής, και με τον Οποίο μένεις αιώνια. Όπως κάποτε άκουγες τις ικεσίες των οπαδών σου και εκείνων που συνέρρεαν σε εσένα πριν καν προλάβουν να σου μιλήσουν, έτσι τώρα άκουσε τις προσευχές μας και φέρ' τες ενώπιον του Κυρίου. Πέρασες στην αιώνια ζωή, στον άλλο κόσμο, κι όμως στην πραγματικότητα δεν είσαι μακριά μας, γιατί ο Ουρανός είναι πιο κοντά μας από τις ψυχές μας. Δείξε σε εμάς που είμαστε ταραγμένοι και καταρρακωμένοι στην αμαρτία την ίδια συμπόνια που κάποτε έδειξες σε εκείνους που σε αναζήτησαν στη μοναξιά σου στη Φάρμα. Δώσε σε εμάς που έχουμε πέσει στην αμαρτία, τη σύγχυση και την απελπισία, την ίδια αυστηρή, αλλά στοργική διδασκαλία που έδωσες κάποτε στο εκλεκτό σου ποίμνιο. Σε εσένα βλέπουμε τη ζωντανή εικόνα του Δημιουργού μας, το ζωντανό πνεύμα του Ευαγγελίου, έναν δεύτερο Απόστολο Βαρθολομαίο, και το θεμέλιο της Πίστης μας. Στην αγνή ζωή που έζησες, βλέπουμε ένα πρότυπο αρετής, μια πηγή διδασκαλίας και έμπνευσης για όσους αγωνίζονται στην ασκητική ζωή. Βλέποντας τη χάρη που σου δόθηκε, γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν έχει εγκαταλείψει τον λαό Του. Αντίθετα, εμείς είμαστε που έχουμε εκπέσει από Αυτόν, και έτσι πρέπει να ανακτήσουμε την ομοιότητα με τη Θεότητα όπως εσύ. Με τη μεσιτεία Σου, ω ευλογημένε, δώσε μας να αυξήσουμε την προσπάθειά μας προς την ουράνια πατρίδα μας, εστιάζοντας την αγάπη μας στα πάνω πράγματα, μοχθώντας στην προσευχή και την αρετή, πολεμώντας ενάντια στις επιθέσεις της πεσμένης μας φύσης. Επίκλησε το έλεος του Θεού, ώστε μια μέρα να μπορέσουμε να ενωθούμε μαζί Σου στη Βασιλεία Του. Γιατί η βαθύτερη επιθυμία μας είναι να ζήσουμε για πάντα μαζί Του, τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, τώρα και πάντα και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.



 
 
 

Σχόλια

Βαθμολογήθηκε με 0 από 5 αστέρια.
Δεν υπάρχουν ακόμη βαθμολογίες

Προσθέστε μια βαθμολογία
bottom of page