Άγιος Φαούστος, Επίσκοπος Ριέζ
Ο Άγιος Φαούστος του Ριέζ ήταν ένας από τους πρώτους επίσκοπους του Ριέζ (Ρήγιου) στη Νότια Γαλατία (Προβηγκία), ο πιο γνωστός και διακεκριμένος αντίπαλος του Πελαγιανισμού.
Ο Άγιος Φάουστος καταγόταν από τη Βρετανία. Ο Φάουστος γεννήθηκε μεταξύ 400 και 410, και οι σύγχρονοί του, ο Άβιτος της Βιέννης και ο Σιδόνιος Απολλινάριος, λένε ότι γεννήθηκε στη Βρετανία. Σπούδασε νομικός και φιλόσοφος, αλλά, επειδή η μεγαλύτερη φροντίδα του ήταν να αποκτήσει αληθινή σοφία, έγινε μοναχός στο φημισμένο Μοναστήρι του Λερίνου, τελώντας υπό την πνευματική καθοδήγηση του Αγίου Ονομάτου (16 Ιανουαρίου) και του Αγίου Καπράσιου (1 Ιουνίου). Η ταπεινότητα, η υπακοή, η πραότητα και ο ζήλος του στον ασκητικό αγώνα του επέτρεψαν να σημειώσει ταχεία πρόοδο στις μοναστικές αρετές, έτσι ώστε να τύχει μεγάλης εκτίμησης από τον Άγιο Ηγούμενο Μάξιμο (27 Νοεμβρίου) και από άλλους αδελφούς. Όταν ο Μάξιμος διορίστηκε Επίσκοπος του Ριέζ στην Προβηγκία το 434, ο Φαούστος τον διαδέχθηκε ως Ηγούμενος του Λερίνου.
"Κατά τη διάρκεια των είκοσι επτά ετών της ηγουμενίας του, ο Άγιος Φαούστος διασφάλισε ότι η μοναστική ζωή στο Λερίνο ήταν εύρυθμη και πιστή στην παράδοση των Ανατολικών Πατέρων. Υπερασπίστηκε το δικαίωμα της μονής στην ελευθερία από τις παρεμβάσεις του Επισκόπου Θεοδώρου του Φρεζύ, ο οποίος συγκάλεσε σύνοδο στην Αρλ το 453 για να δώσει κανονική εξουσία στις αξιώσεις του. "
Αλλά η σύνοδος επανέφερε τον Φαούστο και όρισε ότι ο επίσκοπος του Φρέγιους έπρεπε να σεβαστεί την ανεξαρτησία του μοναστηριού και να αρκεστεί στη διοίκηση της δικής του επισκοπής. Με την επιστροφή του στο μοναστήρι, ο άγιος ηγούμενος Φαούστος, ο οποίος ήταν υπόδειγμα όλων των αρετών, συνέχισε να καθοδηγεί τους μοναχούς του μέχρι τον θάνατο του Αγίου Μαξίμου το 461, όταν αναγκάστηκε να αποδεχτεί την επισκοπή του Ριέζ παρά την ταπεινή του απροθυμία.
Αντί να εγκαταλείψει τη μοναστική άσκηση για την επισκοπική λαμπρότητα, ο νέος Επίσκοπος ήταν ισάξιος των πιο αυστηρών ερημητών στη νηστεία και τις αγρυπνίες.
Έφερε στον καθεδρικό ναό του τα λειτουργικά έθιμα της Μονής του Λέρινς και διατηρούσε στενή επαφή με όλα τα μοναστήρια, όπου συχνά αποσυρόταν για προσευχή. Ποτέ δεν κουραζόταν να νουθετεί τον λαό του να εγκαταλείψει τους παγανιστικούς τρόπους του και να ζήσει σύμφωνα με τις εντολές του Θεού. Η καλοσύνη του κέρδιζε τις καρδιές όλων όσων συναντούσε. Όταν ολοκλήρωνε τη συνηθισμένη βραδινή του προσευχή, έβγαινε ντυμένος απλός ιερέας, για να βοηθήσει τους άπορους και να επισκεφτεί τους φυλακισμένους. Δεν δίσταζε να σηκώσει στους ώμους του τα σώματα των φτωχών ανθρώπων που κείτονταν στους δρόμους και να τα θάψει. Κατά τη διάρκεια του τρομερού λιμού του 474, έκανε τον εαυτό του «τα πάντα για όλους» για να σώσει το ποίμνιό του. Διόρισε τρεις ημέρες λιτανειών και επίσημων δεήσεων, έδωσε ό,τι λίγο είχε και παρακάλεσε τον φίλο του τον Παθητικό (11 Σεπτεμβρίου) να στείλει προμήθειες σιταριού από τη Λυών.
Κατά τη διάρκεια των τριάντα ετών που υπηρέτησε ως επίσκοπος, ο Άγιος Φαύστος συμμετείχε ενεργά στις εκκλησιαστικές υποθέσεις στη Γαλατία. Θεωρούνταν ο ηγέτης της επισκοπής και ο πιο αποτελεσματικός ιεροκήρυκας της εποχής του.
"Ασχολήθηκε έντονα με τους Αρειανούς και τους Μακεδόνες αιρετικούς και αντέκρουσε την καινοτόμο ιδέα τους περί προορισμού, η οποία θα αρνούνταν τη συνεργασία της ελεύθερης βούλησης με τη χάρη, την οποία προέβαλαν ορισμένοι θεολόγοι με βάση τα γραπτά του Αγίου Αυγουστίνου της Ιππώνος (15 Ιουνίου). Όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Κασσιανός (29 Φεβρουαρίου) και οι Έλληνες Πατέρες, ο Φάυστος θεωρούσε ότι ο άνθρωπος, δημιουργημένος κατ' εικόνα Θεού, καλείται να εισέλθει με καλές πράξεις σε μια ελεύθερη και δυναμική σχέση με τον Δημιουργό του, προκειμένου να ομορφύνει την εικόνα και να την κάνει να ακτινοβολεί κατ' ομοίωση Θεού. Αυτή η διδασκαλία εγκρίθηκε από τους Επισκόπους της Γαλατίας στις Συνόδους της Αρλ και της Λυών."
«Σε όλη του τη ζωή, ο Φάουστος ήταν ένας ασυμβίβαστος αντίπαλος του Πελαγίου, τον οποίο ονόμασε Πεστιφέρ , και εξίσου αποφασιστικός στην αντίθεσή του στο δόγμα του Προορισμού, το οποίο ονόμασε «λανθασμένο, βλάσφημο, ειδωλολατρικό, μοιρολόι και ευνοϊκό για την ανηθικότητα». Αυτή η διδασκαλία στην πιο αποκρουστική της μορφή είχε αναπτυχθεί από έναν πρεσβύτερο ονόματι Λουκίδιο και καταδικάστηκε από δύο συνόδους, την Αρλ και τη Λυών (475). Κατόπιν αιτήματος των επισκόπων που συνέθεσαν αυτές τις συνόδους, και ιδιαίτερα του Λεοντίου της Αρλ, ο Φάουστος έγραψε ένα έργο, Libri duo de Gratiâ Dei et humanae mentis libero arbitrio , στο οποίο αντέκρουσε όχι μόνο τις διδασκαλίες των Προκαθορισμένων αλλά και εκείνες του Πελαγίου (PL, LVIII, 783). Το έργο αμαυρώθηκε, ωστόσο, από τον αποφασιστικό Ημιπελαγιανισμό του, για αρκετά χρόνια δέχτηκε σφοδρή επίθεση και καταδικάστηκε από τη Σύνοδο της Οράγγης το 529 (Denzinger, Enchiridion, Φράιμπουργκ, 1908, αρ. 174 τ.μ. – παλιό αρ. 144· PL, XLV, 1785· Mansi, VIII, 712). Πέρα από αυτό το σφάλμα, ο Φάουστος υποστήριξε ότι η ανθρώπινη ψυχή βρίσκεται σε μια κάποια αίσθηση σωματική, μόνο ο Θεός είναι καθαρό πνεύμα. Η αντίθεση με τον Φάουστο δεν αναπτύχθηκε πλήρως κατά τη διάρκεια της ζωής του και πέθανε με μια καλή φήμη για την ιερότητα του. Το δικό του ποίμνιο τον θεώρησε άγιο και έχτισε μια βασιλική προς τιμήν του. Ο Φάουστος έγραψε επίσης: Libri duo de Spiritu Sancto (PL, LXII, 9), που εσφαλμένα αποδίδεται στον Ρωμαίο διάκονο Πασχάσιο. Το Libellus parvus adversus Arianos et Macedonians , που αναφέρει ο Γενάδιος, φαίνεται να έχει χαθεί. Η αλληλογραφία ( epistulae ) και τα κηρύγματά του βρίσκονται καλύτερα στη νέα και εξαιρετική έκδοση των έργων του Faustus του Engelbrecht, Fausti Reiensis praeter sermones pseudo-Eusebianos opera. Accedunt Ruricii Epistulae
"Σε ένα Κήρυγμα για τα Θεοφάνεια, μιλώντας για το γαμήλιο συμπόσιο στην Κανά, ο Άγιος Φάουστος είπε: «Την τρίτη ημέρα έγινε γάμος. Τι γάμος μπορεί να είναι αυτός παρά ο χαρούμενος γάμος της σωτηρίας του ανθρώπου, ένας γάμος που γιορτάζεται με την ομολογία της Αγίας Τριάδας ή με την πίστη στην ανάσταση». "
Γι' αυτό ο γάμος έλαβε χώρα «την τρίτη ημέρα», μια αναφορά στα ιερά μυστήρια που συμβολίζει αυτός ο αριθμός. Ως εκ τούτου, διαβάζουμε και αλλού στο Ευαγγέλιο ότι η επιστροφή του νεότερου γιου, δηλαδή η μεταστροφή των ειδωλολατρών, σηματοδοτείται από τραγούδια, μουσική και γαμήλια ενδύματα. Σαν γαμπρός που βγαίνει από το γαμήλιο θάλαμό του, ο Θεός μας κατέβηκε στη γη στην ενσάρκωσή του, για να ενωθεί με την Εκκλησία του, η οποία επρόκειτο να σχηματιστεί από τα ειδωλολατρικά έθνη. Σε αυτήν έδωσε μια υπόσχεση και μια προίκα: μια υπόσχεση όταν ο Θεός ενώθηκε με τον άνθρωπο· μια προίκα όταν θυσιάστηκε για τη σωτηρία του ανθρώπου. Η υπόσχεση είναι η τωρινή μας λύτρωση· η προίκα, η αιώνια ζωή. Για όσους βλέπουν μόνο με το εξωτερικό μάτι, όλα αυτά τα γεγονότα στην Κανά είναι παράξενα και θαυμαστά· για όσους καταλαβαίνουν, είναι επίσης σημάδια. Γιατί, αν κοιτάξουμε προσεκτικά, το ίδιο το νερό μας λέει για την αναγέννησή μας στο βάπτισμα. Το ένα πράγμα μετατρέπεται σε άλλο από μέσα, και με έναν κρυφό τρόπο ένα μικρότερο πλάσμα μετατρέπεται σε ένα μεγαλύτερο. Όλα αυτά δείχνουν την κρυφή πραγματικότητα της δεύτερης γέννησής μας. Εκεί το νερό άλλαξε ξαφνικά· Αργότερα θα προκαλέσει μια αλλαγή στον άνθρωπο. Με την πράξη του Χριστού στη Γαλιλαία, λοιπόν, γίνεται κρασί, δηλαδή, ο νόμος αποσύρεται και η χάρη παίρνει τη θέση του. Οι σκιές εξασθενούν και η αλήθεια γίνεται παρούσα. Οι σαρκικές πραγματικότητες συνδυάζονται με τις πνευματικές, και η παλιά διαθήκη με την εξωτερική της πειθαρχία μεταμορφώνεται στη νέα. Διότι, όπως λέει ο Απόστολος: Η παλιά τάξη παρήλθε· τώρα όλα είναι καινούργια! Το νερό στα πιθάρια δεν είναι λιγότερο από ό,τι ήταν πριν, αλλά τώρα αρχίζει να είναι αυτό που δεν ήταν· έτσι και ο νόμος δεν καταστρέφεται από την έλευση του Χριστού, αλλά γίνεται καλύτερος από ό,τι ήταν.
Όταν ο Ευρίκ και οι Βησιγότθοι εισέβαλαν στη νοτιοανατολική Γαλατία, ο Άγιος Φαύστος ήταν ένας από τους τέσσερις επισκόπους που ζήτησαν όρους ειρήνης. Αλλά δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν την αιμοδιψή διάθεση των βαρβάρων καθώς λεηλατούσαν την Προβηγκία, διαδίδοντας την αίρεση του Αρείου. Ο Άγιος Φαύστος ρίχτηκε στη μάχη με προσευχή και νηστεία. Κάθε μέρα συναντιόταν με τον λαό και τον κλήρο και τους προέτρεπε να διατηρήσουν την ορθόδοξη πίστη, ακόμη και με το κόστος του αίματός τους και παρά τις απειλές του Ευρίκου, από τον οποίο εξορίστηκε και φυλακίστηκε στη Λιμόζ. Ο Φαούστος μπόρεσε να επιστρέψει στην επισκοπή του μετά τον θάνατο του Ευρίκου το 485. Τα πνευματικά του παιδιά τον υποδέχτηκαν πίσω με κραυγές θριάμβου και δάκρυα χαράς. Πέθανε εν ειρήνη εκεί σε ηλικία περίπου εκατό ετών, το 495.
Η Δυτική Εκκλησία, η οποία είχε πειστεί πλήρως για την Αυγουστινιανή θέση, αργότερα άρχισε να θεωρεί τη διδασκαλία του Φαύστου αίρεση (γνωστή ως Ημι-Πελαγιανισμός). Ωστόσο, αυτό το δόγμα, στην πραγματικότητα, αντανακλούσε την κοινή παράδοση της Εκκλησίας.
Η εορτή του Αγίου Φαούστου είναι στις 28 Σεπτεμβρίου.
Πηγές: Μυσταγωγία , O Clarim
Σχόλια