Άγιος Σαμψών του Ντολ
Έγινε ενημέρωση: 30 Αυγ
Το Μπρέιζ/Breiz είναι το βρετονικό όνομα για τη Βρετάνη και το Μπρετάιν/Bretagne είναι το γαλλικό όνομα για την περιοχή. Η Βρετάνη είναι μια περιοχή και πρώην δουκάτο στο βορειοδυτικό τμήμα της Γαλλίας. Είναι μια χερσόνησος που βρίσκεται ανάμεσα στον Βισκαϊκό Κόλπο και τη Μάγχη. Από τον πέμπτο έως τον έβδομο αιώνα, κατά την περίοδο που συνήθως αναφέρεται ως «η Εποχή των Κελτικών Αγίων», κατοικούνταν από την κελτική φυλή των Βρετανών από την Ουαλία και την Κορνουάλη. Αυτοί διέφυγαν από τους εισβολείς Άγγλους και Σάξονες από την ανατολή και τους Ιρλανδούς από τη δύση. Μέχρι το έτος 1364, παρέμεινε ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας και μόλις το 1532 απορροφήθηκε τελικά από τη Γαλλία. Η Βρετάνη είναι αρκετά παρόμοια με την Ουαλία και την Κορνουάλη όσον αφορά την πνευματικότητά της, και το πνεύμα της αγιότητας και της κληρονομιάς των πρώτων Κελτικών αγίων έχει διατηρηθεί εκεί.
«Καθ' όλη τη διάρκεια της πρώιμης χριστιανικής ιστορίας της, η Βρετάνη ανέδειξε δεκάδες αγίους, συμπεριλαμβανομένων απλών ανθρώπων, ασκητών, ηγουμένων, ιεραποστόλων, επισκόπων, μαρτύρων, βασιλιάδων και βασιλισσών που έζησαν στην ηπειρωτική Βρετάνη, καθώς και σε μικρά παράκτια νησιά. Πολλοί από τους αγίους της προέρχονταν από άλλα μέρη (κυρίως από τα Βρετανικά Νησιά και την Ιρλανδία), αλλά μόλις ευαγγελίστηκε, αυτή η περιοχή δημιούργησε μια πληθώρα δικών της αγίων. Καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας, η Βρετάνη έχει δει την ίδρυση μεγάλου αριθμού εκκλησιών και μοναστηριών, μερικά από τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα. Οι βίοι της πλειοψηφίας των Βρετανών αγίων είτε χάθηκαν είτε ξαναγράφηκαν για να ανταποκριθούν στα χαμηλά πρότυπα της καθολικής εκκλησιαστικής ζωής στα τέλη του Μεσαίωνα, επομένως τώρα έχουμε μόνο στοιχειώδεις πληροφορίες γι' αυτούς, εκτός από ιστορικές παραδόσεις, λαογραφία και πρόσφατα αρχαιολογικά δεδομένα.»
Υπάρχουν πολυάριθμες εκκλησίες αφιερωμένες σε Βρετόνους αγίους σε όλο τον κελτικό κόσμο, εκατοντάδες αγάλματα αυτών των αγίων ανδρών και γυναικών σε αυτήν την καθολική περιοχή της Βρετάνης, μεγάλος αριθμός πόλεων και χωριών, καθώς και άλλες γεωγραφικές τοποθεσίες φέρουν τα ονόματά τους, και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούμε ακόμα να βρούμε άθικτα ιερά λείψανα, πηγάδια και αρχικά μικρά παρεκκλήσια.
«Το αρχαίο κελτικό όνομα της Βρετάνης είναι Αρμορική, αλλά οι Βρετανοί αποικιοκράτες της έδωσαν το όνομα Βρετάνη, που σημαίνει «Μικρότερη Βρετανία», ενώ ονόμασαν το νησί από το οποίο είχαν αποπλεύσει «Μεγάλη» (με την έννοια της «μεγαλύτερης»). Βρετανία». Οι Βρετανοί είχαν σημαντικό αντίκτυπο στον πολιτισμό και την ανάπτυξη της Βρετάνης, ιδιαίτερα στη δυτική της περιοχή, δίνοντάς της τη δική της γλώσσα - τα βρετονικά.»
Βρετανοί άποικοι από την πλέον αγγλική περιοχή του Ντέβον (το πρώιμο κελτικό βασίλειο της Ντουμνονίας) ίδρυσαν το κελτικό βασίλειο (μεταγενέστερη περιοχή) της Δομνονίας στη βόρεια ακτή της Βρετάνης (σημερινό γαλλικό όνομα: Domnonee). Ομοίως, μια τοποθεσία στη νοτιοδυτική Βρετάνη κοντά στο Κιμπέρ ονομάστηκε Κορνουάιγ από την κελτική περιοχή της Κορνουάλης. Ο Άγιος Σαμψών, Ουαλός ιθαγενής, θεωρείται ένας από τους πιο εξέχοντες διαφωτιστές της Βρετάνης. Ας θυμηθούμε τη ζωή του.
Ο Άγιος Σαμψών (μερικές φορές γράφεται Σαμψών), ένας από τους πιο αποτελεσματικούς Κέλτες ιεραποστόλους, γεννήθηκε γύρω στο 486/490 και πέθανε περίπου το 565. Αυτός ο άγιος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση της Εκκλησίας των Βρετανών Αποίκων στη Βρετάνη. Σε αντίθεση με σχεδόν όλους τους Βίους των Κέλτων αγίων, ο πρώιμος Βίος του Αγίου Σαμψών, που γράφτηκε λίγο μετά τον θάνατό του περίπου το 610 ή 625, διασώθηκε άθικτος. Αυτή η μακροσκελής και λεπτομερής βιογραφία παρέχει πολλές ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για την Κελτική Εκκλησία της εποχής.
Ο Άγιος Σαμψών, ο οποίος, όπως ο Άγιος Δαυίδ, προστάτης άγιος της Ουαλίας, και αρκετοί άλλοι Ουαλοί άγιοι, είχε όνομα Παλαιάς Διαθήκης, γεννήθηκε σε μια ευγενή και εύπορη οικογένεια στη νοτιοανατολική Ουαλία. Ο πατέρας του, Άμων, καταγόταν από το Ντάιφεντ, ενώ η μητέρα του, Άννα, καταγόταν από το Γκουέντ. Ήταν άτεκνοι για πολλά χρόνια και πίστευαν ότι ο Σαμψών τους είχε σταλεί ως ένα ιδιαίτερο δώρο από τον Κύριο. Οι γονείς έστειλαν τον πεντάχρονο γιο τους στο
Αγ Ιλλζουν και σπουδάζουν στο Llanilltud Fawr, το πιο διάσημο μοναστήρι και σχολείο που έχτισε ο Άγιος Illtyd. Σύμφωνα με τον βίο του αγίου, τη στιγμή που ο Illtyd είδε τον Σαμψών, του προέβλεψε ένα λαμπρό πεπρωμένο. Ο μελλοντικός ασκητής διδάχθηκε τα θεμέλια της μοναστικής ζωής από τον σεβαστό άγιο πατέρα. Μελέτησε επιμελώς και εμπλούτισε την αγάπη του για τον Χριστό και την αγνή μοναστική ζωή. Εκεί ανέπτυξε, μεταξύ άλλων θεϊκών ιδιοτήτων, σύνεση, καλοσύνη, φιλανθρωπία προς όλους και σοφία.
«Εκεί ο Σαμψών χειροτονήθηκε διάκονος και αργότερα ιερέας από τον Άγιο Δουβρίκιο, έναν άλλο εξέχοντα Ουαλό άγιο. Κατά τη διάρκεια του μυστηρίου, ένα λευκό περιστέρι κατέβηκε στον δεξιό ώμο του αγίου.»
Στο Llanilltud Fawr, ο νεαρός Σαμψών ζούσε μια αυστηρή ασκητική ζωή, απέχοντας από όλα τα αλκοολούχα ποτά. Σύμφωνα με την Ιερά Παράδοση, μια μέρα, ένας αδελφός δαγκώθηκε από ένα φίδι ενώ εργαζόταν στα χωράφια. Ο Σαμψών έκανε το σημείο του σταυρού πάνω από το δάγκωμα και έβαλε αγιασμό ανακατεμένο με λάδι, και ο αδελφός θεραπεύτηκε θαυματουργικά. Καθώς η φήμη του μεγάλωνε, ο Σαμψών αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το ιερό μοναστήρι λόγω φθόνου από τους δύο ανιψιούς του Αγίου Ιλλύντ, οι οποίοι ζούσαν στην κοινότητα. Προσπάθησαν να τον συκοφαντήσουν και να τον δολοφονήσουν με εντολή του διαβόλου, αλλά οι προσπάθειές τους ήταν ανεπιτυχείς, και το δηλητήριο που του πρόσφεραν δεν είχε αποτέλεσμα.
Κατά συνέπεια, ο Άγιος Σαμψών μετακόμισε στο μεγάλο ουαλικό μοναστήρι στο νησί Κάλντεϊ στο Ντάιφεντ (τώρα στην κομητεία Πέμπροκσαϊρ). Ο Πύρος, ο οποίος βρισκόταν υπό την επίβλεψη του Αγίου Ιλλτύντ, ίδρυσε αυτό το μοναστήρι, το οποίο έμελλε να γίνει ένα γνωστό μοναστικό κέντρο που θα παρήγαγε μεγάλο αριθμό Αγίων.
Ο Σαμψών εργαζόταν την ημέρα και μελετούσε τις Άγιες Γραφές τη νύχτα στο Κάλντεϊ, όπου η πειθαρχία ήταν πιο αυστηρή.
Στο νησί, το πρώτο του καθήκον ήταν να φροντίζει το κελάρι και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έγινε ηγούμενος της μονής για τρεισήμισι χρόνια. Ο άγιος ηγούμενος ανέβασε το πνευματικό επίπεδο της κοινότητας, διδάσκοντας με σοφία τους μοναχούς και παρέχοντας ένα καλό παράδειγμα ταπεινότητας και αυτοπειθαρχίας.
«Όταν ο άγιος άκουσε ότι ο πατέρας του, Άμων, είχε αρρωστήσει επικίνδυνα μέχρι θανάτου, ο άγιος αποφάσισε να πάει να τον δει και τον έπεισε να γίνει μοναχός. Ο Άμων δέχτηκε και θεραπεύτηκε αμέσως. Πολλοί από τους συγγενείς του Σαμψών ακολούθησαν γρήγορα τα βήματα του πατέρα του, αφιερώνοντας το υπόλοιπο της ζωής τους στην υπηρεσία του Παντοδύναμου και του λαού, ιδρύοντας πολυάριθμες εκκλησίες και μοναστήρια. Ο θείος του αγίου διορίστηκε ιερέας στην Ιρλανδία.»
Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, ο Σαμψών δέχτηκε μια πρόσκληση από Ιρλανδούς λογίους που ταξίδεψαν ως προσκυνητές και πήγε στην Ιρλανδία μαζί τους για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Τα αρχεία δείχνουν ότι ίδρυσε ή επισκεύασε ένα μοναστήρι και, σύμφωνα με τους αγιογράφους του, «θεράπευσε λεπρούς, αποκατέστησε την όραση στους τυφλούς, έδιωξε δαίμονες και οδήγησε πολλούς στο μονοπάτι της σωτηρίας».
Με την επιστροφή του στη Βρετανία, ο άγιος άνδρας εγκατέλειψε την ηγουμενία του και μετακόμισε σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία κατά μήκος των όχθων του ποταμού Σέβερν, πιθανώς στην Ουαλία ή τη δυτική Αγγλία. Σύντομα, ο πατέρας του και δύο άλλοι μοναχοί τον ακολούθησαν. Παρά τις προσπάθειές του να αποσυρθεί από τον κόσμο, η φήμη του μεγάλου θαυματουργού και πνευματικού μέντορα Σαμψών εξαπλώθηκε σε όλη την Ουαλία και πέρα από αυτήν. Κατά συνέπεια, ο ταπεινός ασκητής επέλεξε να εγκαταλείψει τους συντρόφους του και να απομονωθεί σε μια πολύ απομακρυσμένη σπηλιά με μια κοντινή πηγή, όπου αφιέρωνε όλο τον χρόνο του στην προσευχή.
«Ο βιογράφος του έγραψε ότι ο άγιος είχε συνομιλίες πρώσωπο με πρώσωπο με αγγέλους στη σπηλιά του. Τελικά χτίστηκε ένα ιερό στην είσοδο για να τιμήσει τους αξιοσημείωτους ασκητικούς άθλους του.»
Ωστόσο, ο Κύριος προείπε ότι θα αφιέρωνε πολλά χρόνια κηρύττοντας και εκπαιδεύοντας άλλους. Λίγα χρόνια αργότερα, ο άγιος άνδρας ονομάστηκε ηγούμενος ενός άλλου μοναστηριού και γύρω στο έτος 521, ο Σαμψών χειροτονήθηκε επίσκοπος του Λάνιλτουντ Φαουρ στην Ουαλία. Η χειροτονία πιθανότατα τελέστηκε από τον Άγιο Δουβρίκιο. Η Μονή Λάνιλτουντ έχει την παράδοση να χειροτονεί έναν νέο επίσκοπο κάθε χρόνο στη γιορτή του Αποστόλου Πέτρου. Λίγο πριν από τη γιορτή, ένας άγγελος εμφανίστηκε στον Άγιο Δουβρίκιο σε όραμα, δίνοντάς του οδηγίες να κάνει τον Σαμψών επίσκοπο.
Την ίδια ημέρα, ένας άγγελος —ή, σύμφωνα με μια άλλη αφήγηση, ο ίδιος ο Άγιος Πέτρος— εμφανίστηκε στον Σαμψών και αποκάλυψε το θέλημα του Θεού: ότι σύντομα θα γινόταν επίσκοπος. Λίγο μετά την χειροτονία του Σαμψών, ο Άγιος Δουβρίκιος και άλλοι μοναχοί παρατήρησαν μια ροή φωτιάς να βγαίνει από το στόμα του και είδαν επίσης έναν άγγελο να τον συνοδεύει κατά τη διάρκεια της Λειτουργίας.
Ο Σαμψών, ήδη επίσκοπος, αποφάσισε να ταξιδέψει στη Βρετάνη για να φέρει το Φως του Ευαγγελίου στις καρδιές όσων ζούσαν ακόμα στο σκοτάδι του παγανισμού. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, πήρε αυτή την απόφαση αφού βίωσε μια υπερφυσική εμφάνιση ενός αγγέλου ενώ προσευχόταν μόνος του στην εκκλησία. Το ταξίδι του στη Βρετάνη τον οδήγησε στην Κορνουάλη, όπου σταμάτησε για λίγο. Ο άνθρωπος του Θεού ταξίδεψε από βορρά προς νότο, από το Πάντστοου στο Φάλμουθ, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο με φλογερό ζήλο. Λέγεται ότι ο Σαμψών νήστευε τόσο αυστηρά, προσευχόμενος και ικετεύοντας για το έλεος του Κυρίου για όλες τις χαμένες ψυχές στην περιοχή, που η υγεία του κινδύνευε.
Στην Κορνουάλη, ο άγιος ιεραπόστολος ίδρυσε ένα μοναστήρι στο Γκόλαντ (που σημαίνει «ιερός περίβολος») και στο Σάουθ Χιλ, έστησε έναν χριστιανικό σταυρό πάνω σε μια παγανιστική κελτική «όρθια πέτρα» που έβλεπε στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κορνουάλη, ο Σαμψών πραγματοποίησε απίστευτα θαύματα στο όνομα του Κυρίου, συμπεριλαμβανομένης της θεραπείας ενός νεαρού που είχε πέσει από ένα άλογο και είχε σπάσει τον λαιμό του. Επιτίμησε τους ντόπιους που συνέχισαν να ασκούν μαγεία, παροτρύνοντας τους να ασπαστούν την πίστη του Χριστού και να λατρέψουν τον Ένα αληθινό Θεό, τον Θεό της Αγάπης και του Ελέους.
Από όλα τα έγγραφα που περιγράφουν λεπτομερώς τις ζωές των αγίων της Κορνουάλης, το παλαιότερο είναι το συναξάριο του Αγίου Σαμψών. Αυτό το απόσπασμα περιγράφει την άφιξή του στην Κορνουάλη από την Ιρλανδία, τις προσπάθειές του να προσηλυτίσει τον ειδωλολάτρη λαό της Κορνουάλης στον Χριστιανισμό και την ίδρυση ενός ιερού πηγαδιού. Η συγκεκριμένη ιστορία απο το συναξάρι του Αγίου βασίζεται σε ένα έγγραφο του έβδομου αιώνα που μεταφράστηκε από τον Thomas Taylor.
"XLVIII. Συνέβη, μια συγκεκριμένη ημέρα, καθώς ταξίδευε μέσα από μια συγκεκριμένη περιοχή που ονομάζουν Τρικούριο (=Τριγκ), άκουσε, ότι άντρες λάτρευαν ένα συγκεκριμένο είδωλο (=«φανούμ») σύμφωνα με το έθιμο των Βακχικών φυλώντας το στο αριστερό του χέρι για την ακρίβεια, μέσω ενός θεατρικού έργου προς τιμή του ειδώλου. Τότε έκανε νόημα στους αδελφούς του να σταθούν ακίνητοι και να σιωπήσουν, ενώ ο ίδιος, κατεβαίνοντας ήσυχα από το άρμα του στο έδαφος και στέκοντας στα πόδια του και παρατηρώντας όσους λάτρευαν το είδωλο, είδε μπροστά τους, να στέκεται στην κορυφή ενός συγκεκριμένου λόφου, ένα αποτρόπαιο είδωλο.
Σε αυτόν τον λόφο είχα πάει και εγώ ο ίδιος και λάτρεψα, και με το χέρι μου αργότερα ακούμπησα το σημείο του σταυρού που ο Άγιος Σαμψών σκάλισε με το ίδιο του το χέρι με ένα σιδερένιο εργαλείο σε μια όρθια πέτρα. Όταν ο Άγιος Σαμψών το είδε (το είδωλο), επιλέγοντας μόνο δύο από τους αδελφούς για να είναι μαζί του, έσπευσε γρήγορα προς το μέρος τους, με τον αρχηγό τους, τον Γουεδιανό, να στέκεται επικεφαλής τους, και τους νουθέτησε με αγάπη ότι δεν έπρεπε να εγκαταλείψουν τον έναν Θεό που δημιούργησε τα πάντα και να λατρεύουν ένα είδωλο. Και όταν επικαλέστηκαν ως δικαιολογία ότι δεν ήταν λάθος να γιορτάζουν τα μυστήρια των προγόνων τους σε ένα θεατρικό έργο, μερικοί ήταν έξαλλοι, μερικοί χλευάζοντας, αλλά μερικοί με πιο λογικό μυαλό τον παρότρυναν έντονα να φύγει, η δύναμη του Θεού εκδηλώθηκε καθαρά πάνω σε ένα συγκεκριμένο αγόρι, που οδηγούσε άλογα με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό το αγόρι έπεσε από το πιό γρήγορο άλογο στο έδαφος, και στρίβοντας το κεφάλι του καθώς έπεφτε με το κεφάλι, έμεινε ακίνητος στο έδαφος, λίγο περισσότερο από ένα άψυχο πτώμα.
XLIX. Τότε ο Άγιος Σαμψών, μιλώντας στήν φυλή καθώς έκλαιγαν γύρω από το σώμα του, είπε: «Βλέπετε ότι το είδωλο σας δεν είναι σε θέση να βοηθήσει τον νεκρό. Αλλά αν μου υποσχεθείτε ότι θα καταστρέψετε εντελώς αυτό το είδωλο και δεν θα το λατρεύετε πλέον, εγώ θα επαναφέρω τον νεκρό στη ζωή». Και αυτοί συμφώνησαν. Τότε τους διέταξε να αποσυρθούν λίγο πιο μακριά, και, αφού προσευχήθηκε θερμά για τον άψυχο άνδρα για δύο ώρες, τον παρέδωσε, που ήταν νεκρός, ζωντανό και υγιή μπροστά σε όλους τους. Βλέποντας αυτό, όλοι ομόφωνα, μαζί με τον προαναφερθέντα αρχηγό, προσκύνησαν στα πόδια του Αγίου Σαμψών και κατέστρεψαν εντελώς το είδωλο.
Λ. Τότε ο διορατικός αρχηγός τους έκανε όλους να έρθουν και να επικυρώσουν την αφοσίωσή τους με βάπτισμα στα χέρια του Αγίου Σαμψών, και, καθώς ερχόταν μαζί τους, δόξασε τον Θεό και είπε: «Ιδού, ένας άγγελος του Θεού που στάλθηκε από τον ουρανό και ήρθε για να μας σώσει από το λάθος μας· αλλά Άγιε δυστυχώς εξακολουθούμε να έχουμε μεγάλη ανησυχία». Ο Άγιος Σαμψών είπε: «Γιατί αυτό;» Ο αρχηγός απάντησε: «Έχουμε μια όμορφη γη που κατέχεται από ένα μεγάλο δηλητηριώδες και πολύ άγριο φίδι. Μάλιστα, αυτό το φίδι ζει σε μια σπηλιά που είναι αδύνατο να την προσεγγίσει κανείς, απειλώντας να καταστρέψει τα δύο χωριά μια και δεν επιτρέπει σε κανέναν να κατοικήσει εκεί». Όταν το άκουσε αυτό, ο Άγιος Σαμψών είπε με τόλμη: «Στο όνομα του Κυρίου ας πάμε χωρίς καμία αμφιβολία» και με τον νεαρό άνδρα που είχε πρόσφατα αναστηθεί, έχοντας υποσχεθεί να γίνει βοηθός του, κατευθύνθηκε πρός την σπηλιά.
Και έτσι, με τον Άγιο Σαμψών, το αγόρι που είχε πρόσφατα επιλεγεί προηγήθηκε μιάς στρατιωτικής ομάδας και του έδωσε έναν αρχηγό σε όλη τη διαδρομή. Και όταν ξημέρωσε, τη δεύτερη μέρα είδαν με τα μάτια τους εκείνη την τρομερή σπηλιά όπου βρισκόταν το φίδι. Τότε το αγόρι ρώτησε: «Κοίτα! Εκλεκτέ του Θεού, βλέπεις τη σπηλιά πέρα από το ποτάμι όπου βρίσκεται το φίδι;» Αλλά αυτός, εμπιστευόμενος στον Κύριο και διατάζοντας τον στρατό και τους μοναχούς του να μείνουν εκεί που ήταν, μόνος - όχι, ο Θεός ήταν μαζί του - διέσχισε το ποτάμι στην άλλη πλευρά, ακολουθώντας το αγόρι, και μαζί έφτασαν στην είσοδο της τρομερής σπηλιάς.
Ο Άγιος Σαμψών, επιπλέον, καθώς κοίταζε το αγόρι που τον ακολουθούσε με ένα ευγενικό χαμόγελο, είπε τα εξής: «Παιδί, να είσαι καλόκαρδος και να είσαι γενναίος», και το αγόρι είπε: «Ποιον να φοβηθώ εξοχότατε; Ο Θεός είναι μαζί σου». Και τότε, διατάζοντας τον να σταθεί λίγο μακριά, μπήκε με τόλμη στη σπηλιά. Το φίδι, όμως, μόλις τον είδε, έτρεμε υπερβολικά και ήταν διατεθειμένο να γυρίσει και να δαγκώσει την ουρά του με πάθος. Αλλά αυτός, αρπάζοντας γρήγορα τη λινή ζώνη που τον περιέβαλλε, χωρίς άλλη καθυστέρηση, την γλίστρησε στο λαιμό του και σέρνοντας το θηρίο έξω απο την σπηλιά, το πέταξε ψηλά και το διέταξε στο όνομα του Ιησού Χριστού να μην ζήσει άλλο. Όταν το αγόρι είδε αυτά τα πράγματα, έτρεξε με ορμή στην ομάδα και στον αρχηγό τους και τους διηγήθηκε όλα τα πράγματα με τη σειρά που τα είχε δει. Αυτοί μόλις τον άκουσαν, όλοι, χωρίς καθυστέρηση, ήρθαν ήσυχα σε αυτόν και του ζήτησαν να λάβει αποστολική τιμή. Αυτός, ωστόσο, δεν ήταν διατεθειμένος να δεχτεί τιμές από αυτούς, αλλά, προς τιμήν της δύναμης του Θεού, διέταξε τους άντρες να ιδρύσουν ένα μοναστήρι κοντά στο σπήλαιο. Ο ίδιος, έμεινε μέσα στο σπήλαιο, ζώντας μια ουράνια ζωή με νηστεία και προσευχή.
ΛΙ. Αλλά νομίζω ότι δεν πρέπει να τηρείται σιωπή σχετικά με το θαύμα που έδειξε ο Θεός σε αυτό το ίδιο σπήλαιο για λογαριασμό του. Γιατί μια συγκεκριμένη ημέρα, όταν, λόγω δίψας, μετά από υπερβολική αδυναμία που προκλήθηκε από νηστεία και δίψα, προσευχήθηκε στον Κύριο να του δώσει λίγο από το νερό της παρηγοριάς, αμέσως ο Κύριος του ουρανού, με την προσευχή του, ικανοποίησε την επιθυμία του και αντιλήφθηκε μια ορμητική βροχή νερού, σαν από σύννεφο, που έπεφτε από το πετρώδες ανώφλι του σπηλαίου και, κοντά στο σπήλαιο, ρέοντας πάνω από έναν συγκεκριμένο βράχο με μεγάλη ταχύτητα. Τότε, όταν το είδε αυτό, χάρηκε πολύ, γιατί κατάλαβε ότι, μέσω του Αγίου Πνεύματος, ο Θεός είχε δώσει την βοήθεια του ως απάντηση στην προσευχή του και μέχρι σήμερα αυτό το ρυάκι δεν έχει σταματήσει ποτέ να ρέει ούτε την ημέρα ούτε τη νύχτα."
Οι Άγιοι Austell (έκτος αιώνας· εορτή: 28 Ιουνίου· ίδρυσαν ένα μοναστήρι σε αυτό που είναι τώρα η πόλη St. Austell στη νότια Κορνουάλη) και Mewan (+ περ. 617· εορτή: 21 Ιουνίου· ίδρυσαν το Μοναστήρι του Saint-Méon στη Βρετάνη) ήταν μεταξύ των πιστών συνεργατών και μαθητών του Σαμψών στην Κορνουάλη. Ο Σαμψών συνδέεται επίσης με το Πάντστοου (όπου είχε ένα κελί) και τον Άγιο Κιου στην Κορνουάλη. Κατά την επίσκεψή του στην Κορνουάλη, ο άγιός μας πιθανότατα συνάντησε τον Petroc, έναν συν-ιεραπόστολο και προστάτη στην περιοχή. Είναι πιθανό ότι κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης παραμονής του στην Κορνουάλη, ο Σαμψών οργάνωσε μια ιεραποστολική αποστολή στα Νησιά Scilly, μια σειρά από περίπου 140 μικρά νησιά στα ανοικτά των νοτιοδυτικών ακτών της Βρετανίας, από τα οποία μόνο πέντε κατοικούνται. Ένα από αυτά τα νησιά (το μεγαλύτερο ερημικό) είναι ακόμα γνωστό ως Σαμψών σήμερα, προς τιμήν της ιεραποστολικής του θυσίας.
Τελικά, ο άγιος ξεκίνησε για τη Βρετάνη. Στο πνεύμα όλων των Κελτών ασκητών, ο Σαμψών έκανε άλλη μια στάση στο ταξίδι του προς την Αρμορική, αυτή τη φορά στα Νησιά της Μάγχης, που βρίσκονται στα ανοικτά των βορειοδυτικών ακτών της Γαλλίας (τώρα γνωστά ως Εξαρτήματα του Στέμματος). Ο Άγιος Σαμψών αναγνωρίζεται ως ο προστάτης άγιος των Νησιών της Μάγχης, συμπεριλαμβανομένου του Γκέρνσεϊ. Σύμφωνα με την παράδοση, έφτασε εδώ ως μεγάλο Φως και, σαν κύμα που σαρώνει, προσηλύτισε τους ντόπιους στον Χριστιανισμό. Ακόμα και σήμερα, μια ενορία στο Γκέρνσεϊ, μαζί με ένα μικρό λιμάνι και μια εκκλησία στο νησί, φέρει το όνομά του. Η εκκλησία του Αγίου Σαμψών είναι η παλαιότερη στο Γκέρνσεϊ, που χρονολογείται από τις αρχές του 12ου αιώνα.
Αφού εγκαταστάθηκε στη Βρετάνη, ο άγιος του Θεού ίδρυσε το πιο διάσημο και σημαντικό μοναστήρι του στο Ντολ (το οποίο παλαιότερα ήταν νησί) σε αυτό που σήμερα αποτελεί το διαμέρισμα Ιλ-ε-Βιλαίν, μαζί με πολλά άλλα μοναστήρια και εκκλησίες. Ως ηγούμενος του Ντολ, ο Σαμψών το έκανε το επίκεντρο της διακονίας του στη Βρετάνη. Σύμφωνα με μια αφήγηση, υπηρέτησε τόσο ως ηγούμενος όσο και ως επίσκοπος του Ντολ, το οποίο έγινε η πνευματική πρωτεύουσα ολόκληρης της Βρετάνης.
Εκείνη την εποχή, ο λαός της Βρετάνης περνούσε μια πολύ δύσκολη περίοδο. Ο νόμιμος πρίγκιπάς τους είχε δολοφονηθεί από έναν βάναυσο τύραννο και ο γιος του κρατούνταν αιχμάλωτος.
«Κατά συνέπεια, ο Σαμψών ταξίδεψε από τη Βρετάνη στον Φράγκο βασιλιά Χιλδεβέρτο Α΄ (ο οποίος βασίλευσε από το 511 έως το 558) και τον έπεισε να σώσει τον Βρετάνο πρίγκιπα Ιουδαίου, ο οποίος είχε αιχμαλωτιστεί από τους Φράγκους. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του, ο Σαμψών πραγματοποίησε πολλά θαύματα, όπως η θεραπεία ενός δαιμονισμένου κόμη στο παλάτι αλείφοντας το πρόσωπο και το στήθος του με λάδι. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης, ο βασιλιάς Χιλδεβέρτος του παραχώρησε γενναιόδωρα κτήματα και προνόμια.»
Επιπλέον, ο άγιος αφόρισε τον εισβολέα της Βρετάνης για τις αμαρτίες του. Τα αρχεία δείχνουν ότι ο Σαμψών συνεργάστηκε με ηγεμόνες και συμμετείχε σε πολιτικά ζητήματα όπως ήταν απαραίτητο για να προωθήσει τη θεϊκή του αποστολή. Παρακολούθησε την Τρίτη Εκκλησιαστική Σύνοδο στο Παρίσι το 557, υπογράφοντας το όνομά του ως «Σαμψών, αμαρτωλός» μεταξύ των επισκόπων, κάτι που αντανακλά την ταπεινή του διάθεση. Ο άγιος ήταν τόσο μετριόφρων που αρνήθηκε την πολυτελή διαμονή που προσέφερε ο Χιλδεβέρτος κατά τη διάρκεια της Συνόδου, επιλέγοντας αντ' αυτού να μείνει σε ένα τοπικό μοναστήρι. Ο Σαμψών ίδρυσε τη Μονή Πεντάλ στη Νορμανδία, η οποία στη συνέχεια διατήρησε το όνομά του. Δεδομένων των πολυάριθμων εκκλησιών που του ήταν αφιερωμένες, είναι σαφές ότι ο Σαμψών είχε βαθιά επίδραση σε όλη τη Βρετάνη και πέρα από αυτήν. Στις προσπάθειές του τον βοήθησε ο σύντροφος και συγγενής του, ο Άγιος Μεουάν. Μεταξύ των στενών μαθητών και ακολούθων του Σαμψών ήταν αρκετοί άγιοι, συμπεριλαμβανομένου του Αγίου Μαγλόριου (+ περ. 575· εορτή: 15 Οκτωβρίου), ο οποίος ήταν πιθανώς ξάδερφός του. Ο Άγιος Μαγλόριος μετακόμισε στη Βρετάνη με τον Σαμψών και αργότερα έγινε ηγούμενος της Μονής Λαμέουρ, διαδεχόμενος τελικά τον Άγιο Σαμψών ως Επίσκοπος του Ντολ. Μεταξύ των αξιοσημείωτων θαυμάτων που αποδίδονται στον Σαμψών στη Βρετάνη, ένα αξιοσημείωτο γεγονός περιλαμβάνει την θεραπεία μιας μητέρας.
έπασχε από λέπρα και η κόρη της, η οποία είχε προσβληθεί από τρέλα. Αφού ο Σαμψών έκανε μια τελευταία επίσκεψη σε όλες τις εκκλησίες και τα μοναστήρια που είχε ιδρύσει, αναπαύθηκε ειρηνικά εν Κυρίω σε προχωρημένη ηλικία.
Μετά την κοίμηση του Σαμψών, τα λείψανά του φυλάχθηκαν στον καθεδρικό ναό του Ντολ. Στο πρώτο μισό του ένατου αιώνα, ο ευσεβής βασιλιάς Άθελσταν της Αγγλίας (ο οποίος βασίλευσε από το 925 έως το 939) συνέλεξε μερικά από αυτά τα λείψανα και τα τοποθέτησε στο νεόκτιστο μοναστήρι Μίλτον Αμπάς στο Ντόρσετ. Το όνομα Άγιος Σαμψών εμφανίζεται σε πολλά πρώιμα αγγλικά ημερολόγια. Στην Αγγλία, έξι αρχαίες εκκλησίες τιμούν αυτόν τον άγιο. Ο Σαμψών εξακολουθεί να τιμάται στην Ουαλία, τη Βρετάνη (μαζί με άλλες περιοχές της Γαλλίας), την Κορνουάλη και την Αγγλία. Στην τέχνη, απεικονίζεται συνήθως με σταυρό και ράβδο, καθώς και με βιβλίο και περιστέρι. Θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς και σεβαστούς Κέλτες ιεραποστόλους της εποχής του.
Σήμερα, το κύριο κέντρο λατρείας του Σαμψών είναι η πόλη Ντολ-ντε-Μπρετανί της Βρετάνης, όπου τα λείψανά του φυλάσσονται στον καθεδρικό ναό που είναι αφιερωμένος σε αυτόν. Εκεί ίδρυσε το κύριο μοναστήρι του. Αυτός ο καθεδρικός ναός έχει επιβιώσει από πολλούς αιώνες της ταραγμένης ιστορίας του τόπου, συμπεριλαμβανομένων τρομερών πλημμυρών, επιδρομών των Βίκινγκ, της κατάληψης της πόλης από τον βασιλιά Ερρίκο Β' της Αγγλίας το 1164, της καταστροφής από τον βασιλιά Ιωάννη Λάκλαντ, της Γαλλικής Επανάστασης, κατά την οποία η εκκλησία χρησιμοποιήθηκε προσωρινά ως στάβλος και αποθήκη, και της καταστολής της επισκοπής το 1801. Ωστόσο, αυτή η τοποθεσία παρέμεινε ιερή ανά τους αιώνες, προσελκύοντας μια σταθερή εισροή προσκυνητών που αναζητούσαν τα λείψανα του Αγίου Σαμψών.
Η ενοριακή εκκλησία στο Γκόλαντ της Νότιας Κορνουάλης, στις όχθες του ποταμού Φόουι, όπου ο Σαμψών ίδρυσε ένα μοναστήρι και προσωρινά κυβέρνησε ως ηγούμενος, είναι αφιερωμένη σε αυτόν. Το σημερινό κτίριο χτίστηκε το 1509. Ο άγιος απεικονίζεται σε πολλά από τα βιτρό παράθυρά του, ένα από τα οποία ενσωματώνει περιστατικά από τη ζωή του. Ο μεσαιωνικός άμβωνας της εκκλησίας φέρει μια σκαλιστή εικόνα του αγίου μας. Στα αριστερά της πόρτας της εκκλησίας, υπάρχει ένα αρχαίο ιερό πηγάδι που πήρε το όνομά του από τον Σαμψών. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο ίδιος ο άγιος κατασκεύασε αυτό το πηγάδι χτυπώντας το ραβδί του στη γη. Το νερό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για βαπτίσεις στην εκκλησία. Ένα άγαλμα πίσω από το πηγάδι φαίνεται να απεικονίζει τον άγιο. Στην περιοχή κοντά σε αυτήν την εκκλησία, υπάρχει μια αρχαία σπηλιά που είναι δύσκολο να προσεγγιστεί. Συχνά αναφέρεται ως σπηλιά του «Αγίου Σαμψών».
«Σύμφωνα με τον θρύλο, ένας τοπικός ηγεμόνας διέταξε τον Σαμψών να εκδιώξει ένα τεράστιο δηλητηριώδες φίδι που ζούσε στη σπηλιά και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Ο Σαμψών νίκησε το φίδι και έζησε σε αυτή τη σπηλιά ως ερημίτης για ένα διάστημα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η «Δρόμος των Αγίων» - ένα φημισμένο παλιό μονοπάτι της Κορνουάλης - περνάει κοντά από αυτόν τον οικισμό του Γκόλαντ. Σύμφωνα με τον θρύλο, πολυάριθμοι Κέλτες άγιοι και προσκυνητές που πήγαιναν με νερό από την Ιρλανδία ή την Κορνουάλη στη Βρετάνη σταμάτησαν κοντά στο Γκόλαντ κατά μήκος αυτής της διαδρομής. Παραδόξως, η ενορία στην οποία βρίσκεται το χωριό Γκόλαντ ονομάζεται Άγιος Σαμψών από τον άγιό μας.»
Η περιοχή της Κορνουάλης είναι γνωστή για την ανατροφή πολυάριθμων αγίων, με τον Άγιο Σαμψών να είναι ένας από τους πιο γνωστούς και αγαπητούς, παρόλο που μεγάλο μέρος του έργου της ζωής του έλαβε χώρα εκτός της περιοχής. Στην Ουαλία, ο Σαμψών τιμάται ως ο ουράνιος προστάτης του νησιού Κάλντεϊ. Αν και το Κιστερκιανό Αβαείο του νησιού, που λειτουργεί ακόμα, και δύο άλλες εκκλησίες δεν είναι αφιερωμένες σε αυτόν, ένα άγαλμα του Σαμψών στέκεται μόνο του στο νησί. Αυτό το άγαλμα, το οποίο κάποτε βρισκόταν πάνω από την πόρτα εισόδου της εκκλησίας του μοναστηριού, μεταφέρθηκε στην τρέχουσα θέση του στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Ωστόσο, πιστεύεται ότι το πνεύμα του παραμένει εκεί, λαχταρώντας, περιμένοντας την επιστροφή του Ουράνιου Χριστιανισμού στα νησιά.
Μια εκκλησία ενός αιώνα αφιερωμένη στους Αγίους Ντιφρίγ (Ντουμπρίκιο) και Σαμψών βρίσκεται στη γειτονιά Γκρέιντζταουν του Κάρντιφ, της πρωτεύουσας της Ουαλίας. Στην Αγγλία, μια μεγαλοπρεπής ενοριακή εκκλησία του δωδέκατου αιώνα στη γραφική πόλη Κρικλέιντ, στο Γουίλτσιρ, είναι επίσης αφιερωμένη στον Άγιο Σαμψών και θεωρείται μία από τις πιο όμορφες εκκλησίες της κομητείας. Διαθέτει κάποια ελάσσονα σαξονική αρχιτεκτονική και το προαύλιό της περιέχει δύο αρχαίους σταυρούς: έναν μεσαιωνικό χριστιανικό σταυρό και έναν σταυρό της πόλης του 14ου αιώνα.
Ο Σαμψών του Ντολ ηγείται της ομάδας των αγίων που είναι γνωστοί ως «οι Επτά Ουράνιοι Φωτιστές της Βρετάνης», στους οποίους περιλαμβάνονται οι Άγιοι Παύλος Αυρηλιανός (περίπου 575· εορτή: 12 Μαρτίου· έγινε επίσκοπος του Σεντ-Πολ-ντε-Λεόν), Τούντβαλ (περίπου 564· εορτή: 30 Νοεμβρίου· έγινε επίσκοπος του Τρεγκιέρ όπου φυλάσσονται τα λείψανά του), Μπρίοκος (περίπου 510· εορτή: 1 Μαΐου· ιδρυτής της Μονής του Αγίου Μπριέκ), Μάλο (περίπου 640· εορτή: 15 Νοεμβρίου· πρώτος επίσκοπος του Αγίου Μάλο), Πατέρνος (περίπου 500· εορτή: 15 Απριλίου· επίσκοπος της Βαν) και Κορεντίνος (περίπου 490· εορτή: 12 Δεκεμβρίου· πρώτος επίσκοπος του Κιμπέρ). Οι περισσότεροι από αυτούς τους αγίους τιμούνται όχι μόνο στη Βρετάνη αλλά και σε περιοχές της Ουαλίας και της Κορνουάλης.
Ο σύγχρονος Ιρλανδός συνθέτης Shaun Davey (γεν. 1948) τιμά τους Αγίους Σαμψών και Κολούμπα στο ζωντανό κελτικό άλμπουμ σουίτα του, *The Pilgrim/Ο Προσκυνητής*, που κυκλοφόρησε το 1983, το οποίο είναι αφιερωμένο στις περιπλανήσεις των Κελτών αγίων.
Άγιε πάτερ Σαμψών του Ντολ, πρεσβύτευσε στον Θεό για εμάς!
Άγιος Σαμψών | Ιεραπόστολος Επίσκοπος και Θεραπευτής | Εορτάζει 28 Ιουλίου | Κατήχηση για παιδιά
Εορτάζεται: 28 Ιουλίου NC / 10 Αυγούστου OC
Τροπάριο — Ήχος 8
«Η λαμπρή σου ζωή, άγιε Σαμψών, φώτισε όλη την οικογένειά σου. Σε ακολούθησαν στη μοναστική ζωή και οι ίδιοι έγιναν λαμπρά φώτα. Όταν χειροτονήθηκες Ιεράρχης, υπάκουσες στο ουράνιο όραμα και έχτισες μοναστήρια προς δόξα Θεού στη Βρετάνη. Προσευχήσου στον Χριστό τον Θεό μας να μας χαρίσει το μεγάλο Του έλεος.»
Πηγές: orthochristian.com , artcornwall.org ,
Σχόλια