Άγιος Αυγουστίνος, ο επιφανής Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι
Ο Άγιος Αυγουστίνος (επίσης γνωστός ως Ώστιν) τιμάται ως «ο Απόστολος των Άγγλων». Πιθανότατα γεννήθηκε στη Σικελία στα μέσα του έκτου αιώνα και έγινε φίλος του μελλοντικού Πάπα Γρηγορίου. Στα νιάτα του, ο Άγιος Αυγουστίνος έζησε τη μοναστική ζωή στο μοναστήρι του Αγίου Ανδρέα στη Ρώμη, το οποίο είχε ιδρυθεί από τον Άγιο Γρηγόριο, και αργότερα έγινε ηγούμενός του (βοηθός του ηγουμένου· με ηγούμενο τον Άγιο Γρηγόριο). Ο Άγιος Γρηγόριος επαίνεσε τον Αυγουστίνο για τη λαμπρή γνώση του των Γραφών και τις εξαιρετικές διοικητικές του ικανότητες.
Ήταν ηγούμενος ενός Βενεδικτινικού μοναστηριού στη Ρώμη όταν ο Πάπας Γρηγόριος Α΄ τον επέλεξε το 595 για να ηγηθεί μιας αποστολής σαράντα Ιταλών μοναχών στη Βρετανία, συνήθως γνωστής ως Γρηγοριανή αποστολή, για να εκχριστιανίσουν τον βασιλιά Έθελμπερτ και το βασίλειό του του Κεντ από τον αγγλοσαξονικό παγανισμό.
Το Κεντ πιθανότατα επιλέχθηκε επειδή ο Έθελμπερχτ ασκούσε σημαντική επιρροή στα γειτονικά αγγλοσαξονικά βασίλεια, εκτός από τον γάμο του με την Μπέρθα, μια Φράγκικη πριγκίπισσα και Χριστιανή, η οποία αναμενόταν να ασκήσει κάποια επιρροή στον σύζυγό της. Πριν φτάσουν στο Κεντ, οι ιεραπόστολοι είχαν
Σκέφτηκαν να γυρίσουν πίσω, αλλά ο Άγιος Γρηγόριος τους παρότρυνε να συνεχίσουν και το 597 ο Αυγουστίνος αποβιβάστηκε στο Νησί Θάνετ και προχώρησε προς την κύρια πόλη του Έθελμπερχτ, το Καντέρμπουρι.
Ο βασιλιάς Έθελμπερτ ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και επέτρεψε στους ιεραποστόλους να κηρύττουν ελεύθερα, δίνοντάς τους γη για να ιδρύσουν ένα μοναστήρι έξω από τα τείχη της πόλης.
Η ιστορία αυτής της κρίσιμης αποστολής της αγγλικής, ακόμη και της ευρωπαϊκής ιστορίας, είναι καλά τεκμηριωμένη και, συγκεκριμένα, περιγράφεται από τον Σεβάσμιο Βέδα στο έργο του «Ιστορία της Αγγλικής Εκκλησίας και του Λαού». Η προϊστορία αυτής της αποστολής είναι επίσης αξιοσημείωτη.
«Κάποτε ο Άγιος Γρηγόριος επισκέφθηκε τυχαία μια σκλαβοπάζαρο στη Ρώμη, όπου εντόπισε τρεις νεαρούς ξανθούς σκλάβους από τη βόρεια Αγγλία. Ρώτησε τον δουλέμπορο ποιοι ήταν και από πού προέρχονταν. Ο τελευταίος απάντησε ότι ήταν Άγγελοι και είχαν έρθει από τη Ντέιρα (τότε βασίλειο στη βόρεια Αγγλία). Ο μελλοντικός Πάπας ευχήθηκε με όλη του την καρδιά αυτοί οι Άγγελοι να γίνονταν σαν άγγελοι και να έρθουν από την οργή του Θεού («de ira» στα λατινικά) στην αιώνια ευδαιμονία.»
Ιστορικό της αποστολής
Μετά την αποχώρηση των σε μεγάλο βαθμό εκχριστιανισμένων ρωμαϊκών λεγεώνων από την επαρχία τους, τη Βρετανία, το 410, οι κάτοικοι έμειναν να αμυνθούν ενάντια στις επιθέσεις και τους οικισμούς των Παγανιστών-Γερμανών Άγγλων, Σαξόνων και Γιούτων. Πριν από την ρωμαϊκή αποχώρηση, η Βρετανία είχε ασπαστεί τον Χριστιανισμό. Η Βρετανία έστειλε τρεις Χριστιανούς επισκόπους στη Σύνοδο της Αρλ το 314, και ένας Γαλάτης επίσκοπος πήγε στο νησί το 396 για να βοηθήσει στην επίλυση ζητημάτων πειθαρχίας της Εκκλησίας. Υλικά ευρήματα μαρτυρούν μια αυξανόμενη παρουσία Χριστιανών, τουλάχιστον μέχρι περίπου το 360.
Μετά την αποχώρηση των ρωμαϊκών λεγεώνων, παγανιστικές φυλές εγκαταστάθηκαν στα νότια μέρη του νησιού, ενώ η δυτική Βρετανία, πέρα από τα αγγλοσαξονικά βασίλεια, παρέμεινε χριστιανική. Αυτή η γηγενής βρετανική Εκκλησία αναπτύχθηκε απομονωμένη από τη Ρώμη υπό την επιρροή ιεραποστόλων από την Ιρλανδία και επικεντρώθηκε σε μοναστήρια αντί για επισκοπές.
Άλλα διακριτικά χαρακτηριστικά ήταν ο υπολογισμός της ημερομηνίας του Πάσχα και το στυλ του κουρέματος που έκαναν οι κληρικοί. Αποδεικτικά στοιχεία για την επιβίωση του Χριστιανισμού στο ανατολικό τμήμα της Βρετανίας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν την επιβίωση της λατρείας του Αγίου Άλμπαν και την εμφάνιση σε τοπωνύμια του eccles , που προέρχεται από τη λατινική λέξη ecclesia , που σημαίνει «εκκλησία». Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αυτοί οι ιθαγενείς Χριστιανοί προσπάθησαν να προσηλυτίσουν τους Αγγλοσάξονες. Οι εισβολές κατέστρεψαν τα περισσότερα απομεινάρια του ρωμαϊκού πολιτισμού στις περιοχές που κατείχαν οι Σάξονες και οι συγγενείς φυλές, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και θρησκευτικών δομών.
«Έτσι, όταν ήρθε η ώρα, ο Άγιος Γρηγόριος αποφάσισε να εκπληρώσει τη μεγάλη του φιλοδοξία: να αποκαταστήσει τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό στην πλέον αγγλική γη (χρησιμοποιούμε εδώ τη λέξη «αποκατάσταση» γνωρίζοντας ότι ο Χριστιανισμός υπήρχε στη Βρετανία κατά τη Ρωμαϊκή κατοχή ίσως από τον πρώτο αιώνα έως το 410 - όταν οι Ρωμαϊκές λεγεώνες αποσύρθηκαν από τη Βρετανία - αλλά λίγο αργότερα εξαφανίστηκε σχεδόν εντελώς και γρήγορα μέχρι την Αυγουστινιανή αποστολή· ενώ στην Ουαλία, την Ντουμνονία, την Ιρλανδία και τη Σκωτία, όπου κατοικούσαν Κέλτες, μια ανεπτυγμένη Εκκλησία και μοναστική ζωή άκμαζε ήδη εκείνη την εποχή).»
Στο ταξίδι τους προς την Αλβιώνα, οι ιεραπόστολοι σταμάτησαν στη Γαλατία, τη σημερινή Γαλλία, όπου, λέγεται, ο Άγιος Αυγουστίνος έκανε το πρώτο του θαύμα στο Ανζού: μέσα από τις προσευχές του, ένα πηγάδι με θαυματουργές ιδιότητες ανάβλυσε εκεί. Οι σύντροφοι σταμάτησαν πρώτα στο περίφημο μοναστήρι του Λερίν στη νότια Γαλατία. Μοναχοί στη Γαλατία μίλησαν στους ιεραποστόλους για τη ζωή και τα έθιμα των Άγγλων, ειδικά για το γεγονός ότι ήταν ως επί το πλείστον άγριοι και σκληροί ειδωλολάτρες. Οι συνιεραπόστολοι του Αυγουστίνου φοβήθηκαν και δίστασαν μάλλον να προχωρήσουν, οπότε αποφασίστηκε να σταλεί ο Άγιος Αυγουστίνος πίσω στη Ρώμη και να ρωτήσουν τον Πάπα Γρηγόριο τι έπρεπε να κάνουν περαιτέρω. Ο Πάπας ενθάρρυνε τον Αυγουστίνο, τον ευλόγησε να επιστρέψει και διέταξε τους άλλους αδελφούς να μην αποθαρρύνονται, αλλά να προχωρήσουν χωρίς κανένα δισταγμό. Υποσχέθηκε να προσεύχεται σκληρά για την επιτυχία της αποστολής τους.
Την άνοιξη του 597, οι Ιταλοί μοναχοί, συνοδευόμενοι από αρκετούς Φράγκους ιερείς-διερμηνείς, έφτασαν στις ακτές του Κεντ, στη νοτιοανατολική γωνία της Αγγλίας. Σύμφωνα με την παράδοση, αποβιβάστηκαν στο Έμπσφλιτ ή πολύ κοντά στο Κεντ, στη νήσο Θάνετ, η οποία τότε χωριζόταν από την ηπειρωτική Αγγλία από ένα μικρό ποτάμι ή κανάλι, αλλά τώρα αποτελεί μέρος της ηπειρωτικής χώρας (ένας αναμνηστικός σταυρός εξακολουθεί να στέκεται στο σημείο για να τιμήσει την άφιξη των ιεραποστόλων). Εκείνη την εποχή, το Κεντ ήταν το πιο ισχυρό από όλα τα πρώιμα αγγλικά βασίλεια και είχε κατοικηθεί κυρίως από τη γερμανική φυλή των Γιούτων.
Από το έτος 562, το Κεντ κυβερνιόταν από τον ειδωλολάτρη Έθελβερτ (ο οποίος αργότερα έγινε Άγιος Έθελβερτος). Ευτυχώς, η σύζυγός του, η Βασίλισσα Αγία Βέρθα -μια Φραγκική πριγκίπισσα- ήταν Χριστιανή. Το Κεντ είχε μόνιμους εμπορικούς δεσμούς με τη Γαλατία και επικοινωνία με την ήπειρο και τον χριστιανικό κόσμο, σε αντίθεση με άλλα τοπικά βασίλεια.
Γεννημένη στη Γαλατία, η Αγία Βέρθα είχε συμφωνήσει να παντρευτεί τον Έθελβερτο με τον όρο ότι θα της επιτρεπόταν να ασκεί την χριστιανική της πίστη στην Αγγλία και να πάρει μαζί της τον εξομολόγο της, τον ιερέα Λιούντχαρντ (+ περ. 603).
Ο Έθελμπερτ όχι μόνο συναίνεσε σε αυτόν τον όρο, αλλά της παρείχε ακόμη και μια μικρή και αρχαία εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου της Τουρ στο Καντέρμπουρι (αν και έκτοτε έχει ξαναχτιστεί, αυτή η πολύ αρχαία εκκλησία, η οποία είναι περίπου 1700 ετών, σώζεται μέχρι σήμερα).
«Ο βασιλιάς Έθελμπερτ γνώριζε για τη χριστιανική πίστη και έτσι δέχτηκε τον Άγιο Αυγουστίνο πολύ ευγενικά, αλλά ταυτόχρονα με προσοχή. Δεν προσκάλεσε τον άγιο στο παλάτι του, αλλά προτίμησε να μιλήσει μαζί του «κάτω από μια βελανιδιά», ελπίζοντας προφανώς με αυτόν τον τρόπο να προστατευτεί από τη «χριστιανική μαγεία».»
Η βασιλική κατοικία του βασιλιά του Κεντ βρισκόταν στο Καντέρμπουρι, το οποίο τότε ονομαζόταν Ντουρόβερνουμ. Η παράδοση αναφέρει ότι η πρώτη επίσημη συνάντηση μεταξύ του Βασιλιά και του Αγίου Αυγουστίνου έλαβε χώρα στο Ρίτσμπορο κοντά στο Ράμσγκεϊτ στη νήσο Θάνετ. Ο Αυγουστίνος συνοδευόταν από τους μοναχούς του: όλοι τους έψαλαν όμορφους χριστιανικούς ύμνους και υποδέχτηκαν τον βασιλιά με έναν μεγάλο ασημένιο σταυρό και μια μεγάλη εικόνα του Χριστού Σωτήρα.
Ο Έθελμπερτ εντυπωσιάστηκε από την εμφάνιση των μοναχών και από την ομιλία τους. Εκεί, ο Άγιος Αυγουστίνος κήρυξε το πρώτο του κήρυγμα στον Έθελμπερτ μέσω διερμηνέα και αργότερα χτίστηκε εκεί ένα παρεκκλήσι για να τιμήσει το γεγονός. Ο Άγιος Έθελμπερτ ενδιαφερόταν περισσότερο για τον Χριστό, αν και ομολόγησε ότι δεν ήταν ακόμη έτοιμος να ασπαστεί τη νέα πίστη. Ωστόσο, επέτρεψε στον Άγιο Αυγουστίνο και σε όλους τους αδελφούς του να εγκατασταθούν στο Καντέρμπουρι (την πρωτεύουσα του Κεντ), να κηρύξουν ελεύθερα τον Χριστιανισμό στους υπηκόους του και τους παρείχε την εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου.
"«Σύμφωνα με την παράδοση, την Κυριακή της Πεντηκοστής του ίδιου έτους, το 597, ο βασιλιάς Έθελμπερτ βαφτίστηκε στην εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου, μαζί με πολλούς εκπροσώπους της αριστοκρατίας του.
Λίγο αργότερα, περίπου 10.000 άνθρωποι του Κεντ αποφάσισαν οικειοθελώς να ακολουθήσουν τον ηγεμόνα τους και να φωτιστούν με το ιερό βάπτισμα. Το μαζικό βάπτισμα έλαβε χώρα στον μικρό ποταμό Σουέιλ στο Κεντ. Ήταν η πρώτη μαζική μεταστροφή στον Χριστιανισμό στο αγγλικό τμήμα της μετα-ρωμαϊκής Βρετανίας."
Αυτό το αξιοσημείωτο γεγονός συνοδεύτηκε από πολυάριθμες θεραπείες και θαύματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ούτε ο Άγιος Αυγουστίνος ούτε ο βασιλιάς Έθελμπερτ ανάγκασαν κανέναν από αυτούς να δεχτεί το βάπτισμα - ήταν η εθελοντική απόφαση του λαού. Μεταξύ αυτών που βαπτίστηκαν ήταν Γιούτες, Άγγλοι και Σάξονες. Οι μοναχοί άρχισαν να ζουν στο Καντέρμπουρι κοντά στο σημερινό Στέιπλγκεϊτ, να νηστεύουν, να προσεύχονται, να αγρυπνούν, να μιμούνται τον Χριστό στη ζωή τους, να βγαίνουν στον λαό και να του κηρύττουν τα Καλά Νέα. Σύντομα ακολούθησαν και άλλα θαύματα. Ήταν φανερό ότι η άφθονη χάρη του Θεού είχε κατέλθει σε αυτή τη γωνιά της μελλοντικής Αγγλίας.
Εν τω μεταξύ, το επόμενο έτος 598, ο Άγιος Αυγουστίνος ταξίδεψε στη Γαλατία για μικρό χρονικό διάστημα όπου χειροτονήθηκε αρχιεπίσκοπος. Έτσι, έγινε ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι και προκαθήμενος της Αγγλικής Εκκλησίας. Η πόλη του Καντέρμπουρι έκτοτε θεωρείται η αγγλική εκκλησιαστική πρωτεύουσα. Λόγω της επιτυχίας του στην αποστολή του στο Κεντ και εν μέρει σε γειτονικά μέρη της Αγγλίας, ο Άγιος Αυγουστίνος θεωρείται ο φωτιστής των Αγγλίδων και μοιράζεται αυτόν τον τίτλο με τον Άγιο Γρηγόριο. Μεταξύ των μοναχών που ήρθαν με τον Αυγουστίνο στην Αγγλία υπήρχαν αρκετοί άλλοι άγιοι: ο Άγιος Λαυρέντιος, ο δεύτερος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι (+ 619), ο Άγιος Ονώριος, ο πέμπτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι (+ 653), ο Άγιος Πέτρος, ο πρώτος Ηγούμενος του Καντέρμπουρι (+ 607) και, πιθανώς, ο Άγιος Ιάκωβος (πέθανε στα τέλη του έβδομου αιώνα), ένας επιφανής διάκονος στην Υόρκη. Το έτος 601, νέοι ιεραπόστολοι στάλθηκαν από τη Ρώμη από τον Άγιο Γρηγόριο, μερικοί από τους οποίους αργότερα έγιναν και αυτοί άγιοι: ο μελλοντικός Άγιος Μέλλιττος, τρίτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι (+ 624), ο Άγιος Ιούστος, τέταρτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι (+ 627), και ο Άγιος Παυλίνος, ο πρώτος Επίσκοπος της Υόρκης (+644). Έφεραν λείψανα, λειτουργικά βιβλία, εκκλησιαστικά σκεύη και άμφια από τη Ρώμη.
Ο Άγιος Αυγουστίνος ίδρυσε τον Καθεδρικό Ναό του στο Καντέρμπουρι και τον αφιέρωσε στον Χριστό Σωτήρα. Λέγεται ότι υπήρχε μια παλαιότερη εκκλησία στην ίδια τοποθεσία, ίσως από τη Ρωμαϊκή εποχή. Ο σημερινός Καθεδρικός Ναός του Καντέρμπουρι, ο κύριος Καθεδρικός Ναός της Εκκλησίας της Αγγλίας, είναι ο διάδοχος του Καθεδρικού Ναού που ίδρυσε ο Άγιος Αυγουστίνος.
«Είναι γνωστό ότι ο αρχιεπίσκοπος άρχισε να χτίζει ένα μοναστήρι προς τιμήν των Αγίων Πέτρου και Παύλου κοντά στα τείχη του Καντέρμπουρι, το οποίο ολοκληρώθηκε μετά την κοίμησή του. Αυτό ήταν το πρώτο μοναστήρι στην Αγγλία.»
Στο Καντέρμπουρι, ο Άγιος Αυγουστίνος έχτισε επίσης ένα σχολείο όπου πολλοί Χριστιανοί εκείνης της περιόδου έρχονταν να σπουδάσουν και ανέδειξε πολλούς μελλοντικούς αγίους και εκκλησιαστικές προσωπικότητες. Μια γενιά μετά την κοίμηση του Αγίου Αυγουστίνου, αυτό το σχολείο είχε ήδη στείλει ιεραποστόλους για να βοηθήσουν στη διαφώτιση του Βασιλείου των Ανατολικών Αγγλίδων.
Ο Άγιος Πέτρος, που αναφέρθηκε παραπάνω, έγινε ο πρώτος ηγούμενος του μοναστηριού. Δυστυχώς όμως πνίγηκε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στη Γαλατία το 607 κοντά στην Αμπλετέζ, όχι μακριά από τη Βουλώνη, όπου τα λείψανά του εξακολουθούν να τιμούνται. Μεταξύ των παλιών χριστιανικών εκκλησιών που αναστήλωσε ο Άγιος Αυγουστίνος στο Καντέρμπουρι, ας αναφέρουμε την εκκλησία του Αγίου Πάνκρα (ένας πρώιμος ορθόδοξος μάρτυρας στη Ρώμη, μερικά από τα λείψανα του οποίου μεταφέρθηκαν αργότερα στην Αγγλία, όπου, για παράδειγμα, ένας από τους σιδηροδρομικούς σταθμούς του Λονδίνου ονομάζεται Άγιος Πάνκρας προς τιμήν του μέχρι σήμερα). Από αυτήν την κάποτε λαμπρή εκκλησία σώζονται μόνο ερείπια σήμερα.
Ο Άγιος Αυγουστίνος ίδρυσε επίσης την επισκοπή του Ρότσεστερ στο βασίλειο του Κεντ. Ο πρώτος επίσκοπος του Ρότσεστερ ήταν ο Άγιος Ιούστος, ο οποίος αργότερα προήχθη στον βαθμό του Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι. Ο πρώτος Καθεδρικός Ναός στο Ρότσεστερ αφιερώθηκε στον Άγιο Ανδρέα τον Απόστολο. Ένας από τους επόμενους επισκόπους του τον έβδομο αιώνα ήταν ο Άγιος Ιθάμαρ, ο πρώτος επίσκοπος αγγλικής καταγωγής, από τα λείψανα του οποίου αναφέρθηκαν θαύματα. Ο σημερινός Νορμανδικός Καθεδρικός Ναός στην πόλη-λιμάνι του Ρότσεστερ στις εκβολές του ποταμού Μέντγουεϊ είναι αφιερωμένος στον Χριστό και τη Μητέρα του Θεού. Είναι πιθανό ότι επί Αγίου Αυγουστίνου ιδρύθηκε στο Ρέκουλβερ του Κεντ μια όμορφη εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Σοφία, τη Σοφία του Θεού. Ερείπια αυτής της εκκλησίας είναι ορατά μέχρι σήμερα.
Προς το τέλος της ζωής του, ο Άγιος Αυγουστίνος είχε ιδρύσει μια άλλη επισκοπή - στο Λονδίνο, στο Βασίλειο των Ανατολικών Σαξόνων, το οποίο εκείνη την εποχή βρισκόταν επίσης υπό τον έλεγχο του Κεντ, καθώς ο Άγιος Έθελμπερτ αναγνωριζόταν ως ο ανώτατος ηγεμόνας όλων των αγγλικών εδαφών που βρίσκονταν νότια του ποταμού Χάμπερ. Σε όλες τις προσπάθειές του για τη διάδοση του Χριστιανισμού και την εγκαθίδρυση της Εκκλησίας σε όλο το Κεντ, ο Άγιος Αυγουστίνος βοηθήθηκε από τον βασιλιά Έθελμπερτ. Ο άγιος βασιλιάς μαζί με τη σύζυγό του Αγία Βέρθα επαινέθηκαν ιδιαίτερα από τον Άγιο Γρηγόριο της Ρώμης, ο οποίος σε μια από τις επιστολές του τους συνέκρινε ακόμη και με τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη, Ισαποστόλους.
«Κατά τη διάρκεια της διακονίας του στην Αγγλία, ο Άγιος Αυγουστίνος αλληλογραφούσε τακτικά με τον Πάπα Γρηγόριο. Η αλληλογραφία τους, η οποία θεωρείται από την πλειοψηφία των ερευνητών αυθεντική, σώζεται μέχρι σήμερα. Και οι δύο ιεράρχες συζήτησαν πολλά λειτουργικά, ποιμαντικά και τελετουργικά ζητήματα, καθώς και μεθόδους ιεραποστολικού έργου. Με τη συμβουλή του Πάπα, αποφασίστηκε να φερθεί σταδιακά ο αγγλικός λαός στην αληθινή πίστη και να μην αναγκαστεί κανείς να ασπαστεί τον Χριστιανισμό.»
Όλα τα είδωλα αφαιρέθηκαν από τους παγανιστικούς ναούς, αλλά οι ίδιοι οι ναοί δεν κατεδαφίστηκαν - μετατράπηκαν σε χριστιανικές εκκλησίες. Οι ιεραπόστολοι έδρασαν σιγά σιγά. Προκειμένου να πείσουν τον αγγλικό λαό να εγκαταλείψει τις παλιές παγανιστικές του συνήθειες, καθιερώθηκαν νέες χριστιανικές γιορτές και οι ημέρες εορτασμού τους συχνά συνέπιπταν με τις πρώην ειδωλολατρικές. Ωστόσο, τα τοπικά έθιμα και παραδόσεις που δεν είχαν καμία σχέση με τον παγανισμό δεν καταργήθηκαν, αλλά αντίθετα διατηρήθηκαν και μεταμορφώθηκαν υπό το φως της χριστιανικής ζωής, έτσι ώστε ο αγγλικός λαός να καλλιεργήσει τον δικό του ξεχωριστό χριστιανικό πολιτισμό. Η αγγλική Εκκλησία αναπτύχθηκε έτσι κατά το πρότυπο της Ρωμαιοορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά με γνώμονα τα τοπικά έθιμα.
Έχει καταγραφεί ότι κατά τη διάρκεια ενός από τα ταξίδια του σε όλη τη χώρα, ο Άγιος Αυγουστίνος θεράπευσε ένα άλαλο κορίτσι με προσευχή στο Τσίλχαμ του Κεντ, και μέσω των προσευχών του, στον οικισμό Cerne Abbas στο Ντόρσετ ανάβλυσε ένα ρυάκι που είχε θεραπευτικές δυνάμεις.
«Ο Άγιος Αυγουστίνος προσπάθησε να συμφιλιώσει τον ιθαγενή βρετανικό λαό -Βρετανούς που είχαν μια σχετικά ανεπτυγμένη εκκλησιαστική ζωή- με τους Άγγλους και τους Σάξονες που είχαν έρθει στην Αγγλία από την ήπειρο. Αλλά παρά τις προσπάθειές του, οι Βρετανοί εξακολουθούσαν να θεωρούν τους Άγγλους ως εισβολείς και εχθρούς τους - δεν ήθελαν να συμφιλιωθούν μαζί τους ή να επικοινωνήσουν μαζί τους, αν και οι Άγγλοι άρχισαν να έρχονται στον Χριστό σε αριθμούς. Αρνήθηκαν επίσης να αναγνωρίσουν τον Άγιο Αυγουστίνο ως επίσκοπό τους. Μόνο προς το τέλος του έβδομου αιώνα ο μεγάλος αρχιεπίσκοπος, ο Έλληνας Αρχιεπίσκοπος Θεόδωρος του Καντέρμπουρι, κατάφερε να συμφιλιώσει και να φέρει κοντά αυτούς τους δύο λαούς - τους Βρετανούς και τους Άγγλους.»
Η ιεραποστολή του Άγιου Αυγουστίνου έπαιξε τεράστιο ρόλο στη μεταστροφή των Άγγλων και των Σαξόνων στον Χριστιανισμό, αν και το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τον Άγιο Άινταν, τον Κέλτη μοναχό από την Ιρλανδία που οργάνωσε μια πολύ επιτυχημένη ιεραποστολή από τη βορειοανατολική Αγγλία περίπου τρεις δεκαετίες μετά τον Άγιο Αυγουστίνο. Ο ρόλος και των δύο αυτών αγίων στην εισαγωγή και διάδοση της Ορθοδοξίας στην Αγγλία του έβδομου αιώνα δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί - έζησαν σε κάπως διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές παραδόσεις, στο ίδιο καθαρό ορθόδοξο πνεύμα. Η ύπαρξη αυτών των δύο διαφορετικών τύπων μεταρωμαϊκού Χριστιανισμού στην Αγγλία εμπλούτισε την Εκκλησία και την έκανε πιο ποικιλόμορφη.
Ο Άγιος Αυγουστίνος έζησε στην Αγγλία μόνο για επτά ή οκτώ χρόνια, αλλά μέχρι το τέλος της ζωής του μπόρεσε να δει με τα ίδια του τα μάτια τη διαμόρφωση της πρώιμης Αγγλικής Εκκλησίας. Λίγο πριν την κοίμησή του, ο ίδιος ο Σωτήρας εμφανίστηκε σε όραμα στον Άγιο Αυγουστίνο. Ο άγιος αρχιεπίσκοπος απεβίωσε λίγο μετά τον αγαπημένο του δάσκαλό του, Άγιο Γρηγόριο, είτε το 604 είτε το 605, και τάφηκε στο μοναστήρι που είχε χτίσει στο Καντέρμπουρι. Είναι γνωστό ότι έκανε θαύματα κατά τη διάρκεια της ζωής του. Το έτος 747 η επίσημη τιμή του Αγίου Αυγουστίνου επικυρώθηκε από μια Σύνοδο της Αγγλικής Εκκλησίας στο Κλόβεσο.
Τα θαύματα συνεχίστηκαν ιδιαίτερα το 1091, μετά τη μεταφορά των λειψάνων του στη νέα νορμανδική εκκλησία του μοναστηριού του Καντέρμπουρι (ήταν εκείνη την εποχή που ο λόγιος μοναχός Γκοσλέν έγραψε τον περίφημο Βίο του Αγίου Αυγουστίνου σε δύο μέρη και μια αφήγηση της μεταφοράς των λειψάνων του).
Εκεί φυλάσσονταν μέχρι την Μεταρρύθμιση, οπότε και τα περισσότερα λείψανα καταστράφηκαν. Ωστόσο, μικρά τμήματα αυτών διασώθηκαν και αργότερα μεταφέρθηκαν στην εκκλησία Τσίλαμ/Chilham στο Κεντ, όπου, δυστυχώς, καταστράφηκαν κι αυτά.
«Ένα μικρό μέρος των λειψάνων του Αγίου Αυγουστίνου φυλάσσεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη της Σαγκάης στο Κόλτσεστερ (Έσσεξ) και ένα άλλο μικρό μέρος ενός οστού αποκτήθηκε πρόσφατα από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία του Αγίου Αυγουστίνου στο Ράμσγκεϊτ (Κεντ), η οποία φιλοξενεί επίσης ένα λείψανο του Αγίου Λαυρεντίου του Καντέρμπουρι».
Πολλές καθολικές και αγγλικανικές ενοριακές εκκλησίες είναι αφιερωμένες στον Άγιο Αυγουστίνο του Καντέρμπουρι στην Αγγλία, αν και περισσότερες είναι αφιερωμένες στον Άγιο Αυγουστίνο της Ιππώνας. Μόνο δύο από τα οκτώ αρχαία χειρόγραφα που έφεραν στην Αγγλία οι Ιταλοί ιεραπόστολοι πριν από 1400 χρόνια σώζονται ακόμα. Ένα από αυτά είναι ένα απόσπασμα του Κανόνα του Αγίου Βενέδικτου από τις αρχές του έβδομου αιώνα, το οποίο φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν στην Οξφόρδη (η Οξφόρδη έχει επίσης ένα Ευαγγέλιο των μέσων του έβδομου αιώνα που σχετίζεται με τον Άγιο Αυγουστίνο), και ένα άλλο είναι το εικονογραφημένο «Ευαγγέλιο του Αγίου Αυγουστίνου» από τις αρχές του έβδομου αιώνα, το οποίο είναι πιθανό να ανήκε στον ίδιο τον άγιο (αυτό φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη του Κολλεγίου Κόρπυς Κρίστι/Corpus Christi, στο Κέιμπριτζ). Αυτό το Ευαγγέλιο χρησιμοποιείται στις ενθρονίσεις των Αρχιεπισκόπων του Καντέρμπουρι μέχρι σήμερα (και κάθε φορά μεταφέρεται στο Καντέρμπουρι σε αυτή την περίσταση).
Υπάρχουν αρχαίες απεικονίσεις του Αγίου Αυγουστίνου σε ένα βιτρό του δέκατου τέταρτου αιώνα στον Καθεδρικό Ναό της Εκκλησίας του Χριστού στην Οξφόρδη, στον Καθεδρικό Ναό του Καντέρμπουρι (περίπου 1470), στις μικρογραφίες των «Συνοπτικών του Δούκα του Μπέντφορντ» (1424), καθώς και σε τοιχογραφίες του δέκατου τέταρτου αιώνα στην εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου στη Ρώμη. Για τη συμβολή τους στη διάδοση της Ορθοδοξίας στην Αγγλία και τη μεγάλη υποστήριξη της αποστολής του Αυγουστίνου, τόσο ο Βασιλιάς Έθελμπερτ όσο και η Βασίλισσα Μπέρθα τιμήθηκαν ως άγιοι μετά την κοίμησή τους το 616 και περίπου το 603 (ή 612) αντίστοιχα, αν και δεν διασώζονται πληροφορίες για την επίσημη εορτή της Αγίας Μπέρθας. Αν και μετά τον θάνατο του Αγίου Αυγουστίνου σημειώθηκαν ορισμένες παγανιστικές αντιδράσεις σε διάφορα μέρη της νότιας Αγγλίας, η αποστολή του αναζωογόνησε τη ζωή στη χώρα και ξεκίνησε τη μακρά διαδικασία του επαναχριστιανισμού της. Αυτή η αποστολή έφερε πνευματικότητα, μάθηση, τέχνη, λογοτεχνία, μουσική και ιατρική στον αγγλικό λαό που βρισκόταν σε απομόνωση και οπισθοδρόμηση για περίπου δύο αιώνες πριν από τον Αυγουστίνο.
Ας μιλήσουμε τώρα για τους ιερούς τόπους στο Καντέρμπουρι που σχετίζονται με τον Άγιο Αυγουστίνο.
Η μικρή εκκλησία του Αγίου Μαρτίνου της Τουρ είναι μια από τις παλαιότερες χριστιανικές εκκλησίες στον κόσμο που εξακολουθεί να λειτουργεί. Ένα μέρος της χρονολογείται από την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της ανακατασκευάστηκε, μέρος της κατασκευής της εξακολουθεί να περιλαμβάνει ρωμαϊκή τοιχοποιία. Ένα τμήμα ενός τοίχου στη νότια πλευρά του ιερού είναι καθαρά ρωμαϊκό. Η πόρτα χρονολογείται στη σαξονική εποχή. Η εκκλησία προφανώς επεκτάθηκε με την πάροδο του χρόνου (επειδή ο αριθμός των πιστών κατοίκων της πόλης αυξήθηκε), καθώς η αρχική εκκλησία ήταν μικροσκοπική ακόμη και σε σύγκριση με την τρέχουσα κατασκευή.
Χρησιμοποιήθηκε ως ιδιωτικό παρεκκλήσι της Αγίας Μπέρθας—ο εξομολόγος της, Άγιος Λιούντχαρντ, υπηρέτησε εδώ. Μετά την άφιξη του Αυγουστίνου αναστηλώθηκε και ο ίδιος ο ιεράρχης λάτρευε εδώ πριν ολοκληρωθεί ο κύριος καθεδρικός ναός του. Τόσο ο Άγιος Έθελβερτος (ο οποίος βαφτίστηκε εδώ) όσο και η Αγία Μπέρθα τιμώνται σε αυτήν την εκκλησία: Ο Άγιος Έθελβερτος απεικονίζεται σε βιτρό που δείχνει το βάπτισμά του, και η Αγία Μπέρθα σε άγαλμα στο ρωμαϊκό τείχος.
Το πάνω μέρος της κολυμβήθρας της εκκλησίας χρονολογείται κυρίως από τον δωδέκατο αιώνα, ενώ το κάτω μέρος της είναι πολύ παλαιότερο, και είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιήθηκε για τη βάπτιση του βασιλιά. Ένα περίεργο εύρημα έγινε στο νεκροταφείο του Αγίου Μαρτίνου τη δεκαετία του 1840. Ένα χρυσό σαξονικό νόμισμα, ή μετάλλιο, το οποίο πιθανότατα χρησιμοποιήθηκε ως μετάλλιο, βρέθηκε εδώ σε έναν γυναικείο τάφο. Το όνομα του Αγίου Λιούντχαρντ ήταν χαραγμένο στη μία πλευρά του νομίσματος και ένας πατριαρχικός σταυρός απεικονίζεται στην άλλη πλευρά. Έτσι, η ύπαρξη του Αγίου Λιούντχαρντ επιβεβαιώθηκε για εκείνους τους ακαδημαϊκούς που μέχρι τότε είχαν αρχίσει να την αμφισβητούν. Τώρα το μοναδικό κειμήλιο στεγάζεται στο Παγκόσμιο Μουσείο στην πόλη του Λίβερπουλ.
«Τα ερείπια του Αβαείου του Καντέρμπουρι, που ιδρύθηκε από τον Άγιο Αυγουστίνο, είναι ένα ακόμη πολύτιμο κόσμημα. Βρίσκονται όχι μακριά από τον Καθεδρικό Ναό και τώρα συνδέονται με τη Σχολή Βασιλέων του Καντέρμπουρι. Κάποιοι θεωρούν αυτό το σχολείο κληρονόμο του μεγάλου σχολείου που άνοιξε ο ίδιος ο Αυγουστίνος. Το σχολείο αυτό εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο σημαντικά σε ολόκληρη τη χώρα.»
Αναπτύχθηκε ιδιαίτερα υπό τον Άγιο Θεόδωρο του Καντέρμπουρι και τον Άγιο Ηγούμενο Αδριανό του Καντέρμπουρι (ήταν Βέρβερος από την Αφρική που κυβέρνησε το μοναστήρι για πάνω από σαράντα χρόνια μέχρι την κοίμησή του περίπου το 710).
Για πολύ καιρό, αυτό το μοναστήρι ήταν ο τόπος ταφής των ηγουμένων και των Αρχιεπισκόπων του Καντέρμπουρι και των Βασιλέων του Κεντ. Διέθετε μια τεράστια βιβλιοθήκη και ένα βιβλιογραφικό μουσείο για την αντιγραφή χειρογράφων. Το μοναστήρι, αρχικά αφιερωμένο στους Αγίους Πέτρο και Παύλο, επαναιδρύθηκε τον δέκατο αιώνα από τον Άγιο Ντάνσταν προς τιμήν του ιδρυτή του, Αγίου Αυγουστίνου.
«Το μεσαιωνικό μοναστήρι ήταν τόσο μεγάλο που μπορούσε να συγκριθεί με τον σημερινό τεράστιο καθεδρικό ναό του Καντέρμπουρι. Δυστυχώς, διαλύθηκε από τον Ερρίκο Η΄ το 1538 και σταδιακά καταστράφηκε—μετά από πάνω από 900 χρόνια μόνιμης μοναστικής ζωής, εκπαίδευσης και μάθησης σε αυτό το σημείο.»
Τώρα, τα ερείπια τα φροντίζει η English Heritage. Πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν εδώ ανασκαφές μεγάλης κλίμακας και υπάρχει ένα μουσείο/κέντρο επισκεπτών σε κοντινή απόσταση που αφηγείται την ιστορία αυτού του χώρου - πράγματι ενός από τους σημαντικότερους χώρους στην αγγλική ιστορία. Ανάμεσα στα ερείπια διακρίνονται ερείπια της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου και του Αγίου Πάνκρας. Μεγάλα χάλκινα αγάλματα των Αγίων Έθελμπερτ και Μπέρθα στέκονται δίπλα στα ερείπια. Αυτό είναι ένα πολύ ιερό μέρος, επίσης επειδή περισσότεροι πρώιμοι άγιοι θάφτηκαν εδώ ακόμη και από ό,τι στον Καθεδρικό Ναό. Πρόσφατα, η English Heritage έχει τοποθετήσει δείκτες (μερικούς από αυτούς συμβολικούς) στους υποτιθέμενους τάφους των πρώτων αγίων στην περιοχή της μονής. (Ποιος ξέρει, ίσως τα λείψανα ορισμένων εξακολουθούν να βρίσκονται στο έδαφος από κάτω τους).
Τα ονόματα των αγίων που έχουν ταφεί στο αβαείο του Αγίου Αυγουστίνου είναι: Άγιος Αυγουστίνος (πρώτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι), Άγιος Λαυρέντιος (δεύτερος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι), Άγιος Μέλλιττος (τρίτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι), Άγιος Ιούστος (τέταρτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι), Άγιος Ονώριος (πέμπτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι), Άγιος Ντεουσδέτιτ (Φριθώνας στο βάπτισμα: ο πρώτος αγγλικής καταγωγής και έκτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 664), Άγιος Θεόδωρος Ταρσού (όγδοος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 690), Άγιος Μπέρτβαλντ (ένατος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 731), Τάτγουιν (δέκατος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 734), Άγιος Νόθελμ (ενδέκατος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 739), Άγιος Τζάμπερτ (δέκατος τέταρτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 792), Άγιος Αδριανός του Καντέρμπουρι, Άγιος Έθελμπερτ του Κεντ, Αγία Βέρθα του Κεντ, Αγία Μίλντρεντ του Μίνστερ στη Θάνετ (πέθανε στις αρχές του όγδοου αιώνα· μερικά από τα λείψανά της μεταφέρθηκαν εδώ το πρώτο μισό του ενδέκατου αιώνα για να διασωθούν από τους ειδωλολάτρες Δανούς), την Αγία Μίλντγκυθ (αδελφή της Αγίας Μίλντρεντ, τέλη έβδομου αιώνα).
Ο Καθεδρικός Ναός του Σωτήρος Χριστού στο Καντέρμπουρι, το σημερινό του οικοδόμημα χρονολογείται κυρίως από τον δωδέκατο αιώνα και είναι χτισμένος από πέτρα Καέν, είναι ένα από τα πιο δημοφιλή κτίρια στην Αγγλία και η ιστορική καρδιά της αγγλικής γης. Ο πρώτος Καθεδρικός Ναός χτίστηκε από τον Άγιο Αυγουστίνο το έτος 602. Πριν από λίγο καιρό, μέρος του σαξονικού κτιρίου ανακαλύφθηκε κάτω από τον κυρίως ναό του σημερινού Καθεδρικού Ναού. Το παλαιότερο τμήμα του Καθεδρικού Ναού είναι η κρύπτη - ένα μέρος της χρονολογείται από τον ενδέκατο αιώνα. Ο Καθεδρικός Ναός έχει πάρα πολλά μνημεία και αντικείμενα, αν και οι περισσότεροι από τους θησαυρούς του καταστράφηκαν βάρβαρα κατά τη Μεταρρύθμιση που ξεκίνησε ο Ερρίκος Η΄ πριν από σχεδόν 500 χρόνια. Η είσοδος στον περίβολο του Καθεδρικού Ναού γίνεται από τις εντυπωσιακές πύλες της Εκκλησίας του Χριστού με την υπέροχη μορφή του Χριστού από πάνω σας. Οι δυτικοί πύργοι του Καθεδρικού Ναού μαζί με τον διάσημο Πύργο Bell Harry είναι μαγευτικοί. Το όμορφο τεράστιο Δυτικό Παράθυρο του Καθεδρικού Ναού λέγεται ότι είναι το παλαιότερο σωζόμενο βιτρό στην Αγγλία (χρονολογείται από τη δεκαετία του 1170).
Οι τοιχογραφίες του δωδέκατου αιώνα στο εσωτερικό του παρεκκλησίου του Αγίου Γαβριήλ απεικονίζουν σκηνές από τη ζωή του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Η μεγάλη Αγία Τράπεζα στο τέλος της χορωδίας του Καθεδρικού Ναού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Θωμά τον Μπέκετ, ο οποίος δολοφονήθηκε το 1170 από ιππότες του βασιλιά Ερρίκου Β' (ο τελευταίος στη συνέχεια προσπάθησε να εξιλεωθεί για την αμαρτία του, περπατώντας στον Καθεδρικό Ναό ως απλός προσκυνητής, προσευχόμενος για τη συγχώρεσή του στον τάφο του Μπέκετ και μάλιστα επιτρέποντας στους αδελφούς του Καντέρμπουρι να τον μαστιγώσουν). Και στις δύο πλευρές της μεγάλης Αγίας Τράπεζας υπάρχουν δείκτες που δείχνουν τις θέσεις των πρώην ιερών των Αγίων Ντάνσταν και Αλφέγκου, μεγάλων Ορθόδοξων Αρχιεπισκόπων του Καντέρμπουρι. Πολλές τοποθεσίες εντός του Καθεδρικού Ναού εξακολουθούν να είναι αφιερωμένες στη μνήμη του Θωμά τον Μπέκετ, ο οποίος τιμάται από την Καθολική Εκκλησία - το ιερό του σε αυτόν τον Καθεδρικό Ναό προσέλκυε εκατομμύρια προσκυνητές κατά τον Μεσαίωνα, καθώς ήταν ο πιο σεβαστός Καθολικός άγιος της Αγγλίας και ένας από τους πιο σεβαστούς αγίους μετά το σχίσμα σε ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη. Αν και το ιερό και τα σημαντικότερα κειμήλιά του καταστράφηκαν κατά τη Μεταρρύθμιση, ένα μικρό μέρος των λειψάνων του εξακολουθεί να σώζεται στην Καθολική Εκκλησία του Θωμά α' Μπέκετ στο Καντέρμπουρι μέχρι σήμερα.
Μεταξύ άλλων θησαυρών του Καθεδρικού Ναού είναι τα βιτρό του δέκατου τρίτου αιώνα με εικόνες διαφόρων αγίων (για παράδειγμα, μια εικόνα του Αγίου Παύλου του Αποστόλου με ένα φίδι του δωδέκατου αιώνα), απεικονίσεις από τη ζωή του Χριστού και, κυρίως, η «Καρέκλα του Αγίου Αυγουστίνου» του Πέρμπεκ του δέκατου τρίτου αιώνα, στην οποία ενθρονίζεται επίσημα κάθε Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι.
"Υπάρχει επίσης ένα αξιοσημείωτο παρεκκλήσι αφιερωμένο σε όλους τους σύγχρονους μάρτυρες των μεγάλων χριστιανικών δογμάτων, που ονομάζεται «Παρεκκλήσι Κορώνας». Εδώ είναι ο κατάλογος των αγίων που είναι θαμμένοι στον Καθεδρικό Ναό του Καντέρμπουρι (κανείς δεν γνωρίζει αν τα λείψανα κάποιου από αυτούς εξακολουθούν να βρίσκονται κρυμμένα εκεί ή όχι, αν και ο Κύριος μπορεί να το αποκαλύψει μια μέρα): Άγιος Κάθμπερτ (δωδέκατος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, +760), Άγιος Μπρέγκουιν (δέκατος τρίτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, +764), Άγιος Έθελχαρντ (δέκατος πέμπτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, +805), Άγιος Πλέγκμουντ (εικοστός Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + περίπου 923), Άγιος Άθελμ ή Άθελχελμ (εικοστός πρώτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + περίπου 927), Άγιος Όντο ή Όντα ο Καλός ή Σοβαρός (εικοστός τρίτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + περίπου 958), Άγιος Ντάνσταν (εικοστός έκτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι, + 988), Άγιος Έλφρικ (εικοστός ένατος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι· δεν πρέπει να συγχέεται με τον λόγιο ηγούμενο, λόγιο και πνευματικό συγγραφέα Aelfric του Eynsham· +1005), Άγιος Αλφέγος ο Μάρτυρας (τριακοστός Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι· +1012), Άγιος Aethelnoth ο Καλός (τριακοστός δεύτερος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι· +1038), Άγιος Eadsige (τριακοστός τρίτος Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι· + περίπου 1050), Άγιος Swithin του Winchester (το λείψανο της κεφαλής του αναπαύεται εδώ· +862), Άγιος Wulgan (ένας Βρετανός ιεραπόστολος του όγδοου αιώνα που φώτισε τους Atrebati στη Γαλατία και έζησε ως ερημίτης στο Arras· ένα μέρος των λειψάνων του αναπαύεται εδώ). Όπως μπορούμε να δούμε, είκοσι δύο πρώτοι (και Ορθόδοξοι) Αρχιεπίσκοποι του Καντέρμπουρι αγιοποιήθηκαν—και ο Άγιος Αυγουστίνος είναι επικεφαλής αυτών."
Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το Καντέρμπουρι υπέστη σοβαρές ζημιές από βόμβες της Λουφτβάφε, αλλά ο καθεδρικός ναός διασώθηκε από τους κατοίκους της πόλης και, φυσικά, με τη μεσολάβηση του Αγίου Αυγουστίνου. Όπως γνωρίζουμε, ένα παρόμοιο θαυματουργό γεγονός συνέβη στο Ντάραμ το 1943: Ο Άγιος Κάθμπερτ, του οποίου τα λείψανα φυλάσσονται εκεί, έσωσε την πόλη του Ντάραμ και τον καθεδρικό ναό της από βόμβες της Λουφτβάφε, κρύβοντάς τα σε πυκνή ομίχλη!
Ο «Δρόμος του Αγίου Αυγουστίνου» είναι ένα μονοπάτι προσκυνήματος από το Ράμσγκεϊτ στο Καντέρμπουρι, μήκους περίπου 20 μιλίων, που καλύπτει μέρη που σχετίζονται με τον Άγιο Αυγουστίνο.
Ξεκινά από την καθολική εκκλησία-ιερό του Αγίου Αυγουστίνου στο Ράμσγκεϊτ και περνάει, μεταξύ άλλων, από το χωριό Κλίφσεντ (σύμφωνα με μια εκδοχή, εδώ αποβιβάστηκε για πρώτη φορά ο άγιος στην Αγγλία· οι Σάξονες ηγέτες Χένγκιστ και Χόρσα αποβιβάστηκαν επίσης εδώ το 449 μ.Χ. για να εγκατασταθούν στην Αγγλία), τον σταυρό του Αγίου Αυγουστίνου, το Μίνστερ-ον-Θάνετ και το Φόρντγουιτς κοντά στο Καντέρμπουρι (που ισχυρίζεται ότι είναι η μικρότερη αγγλική πόλη· έχει την παλιά εκκλησία της Αγίας Μαρίας που στεγάζει έναν τάφο που πιστεύεται ότι είναι αυτός που κάποτε περιείχε τα λείψανα του Αγίου Αυγουστίνου).
Άγιε Ιεράρχη Αυγουστίνε, πρεσβύτα τον Θεό για εμάς!
Η μνήμη του εορτάζεται στις 27 Μαΐου (κοιμάται) και στις 13 Σεπτεμβρίου (μεταφορά λειψάνων, μόνο στο Καντέρμπουρι)
Τροπάριο του αγίου ιεράρχη, σε 5ο τόνο –
«Εκπλαγμένοι από το μεγαλείο και τη μεγαλοπρέπεια του αγίου Αυγουστίνου, ας τον τιμήσουμε με ύμνους αίνου· διότι, γεμάτος από τη λάμψη της θείας χάρης, με εντολή του ένδοξου Γρηγορίου έφερε το φως του Χριστού στον αγγλικό λαό. Γι' αυτό, κατοικεί τώρα σε λαμπρότητα με όλες τις χορωδίες των αγίων και των αγγέλων του Θεού.»
Πηγές: orthochristian.com ,Wikipedia
Σχόλια