Stowe Missal - Πρώιμο Βιβλίο Κελτικής Λειτουργίας

Γραμμένο στα Λατινικά. Το Stowe Missal είναι ένα βιβλίο λειτουργιών της πρώιμης Ιρλανδικής Εκκλησίας, αρκετά μικρό για να το κουβαλάει μαζί του ένας ιερέας στα ταξίδια του. Πρόκειται για ένα μικρό ιρλανδικό εικονογραφημένο χειρόγραφο γραμμένο κυρίως στα Λατινικά με κάποια Παλαιά Ιρλανδικά στα τέλη του όγδοου ή στις αρχές του ένατου αιώνα, πιθανώς μετά το 792.

Ιστορία

Ολοκληρώθηκε στη Μονή Τάλαχτ, λίγο μετά τον θάνατο του Μαέλ Ρουάιν και στη συνέχεια μεταφέρθηκε από έναν ερημίτη ονόματι Μαέλ Ντιθρούιμπ στα μοναστήρια Τέριγκλας και Λόρα.

Στα μέσα του 11ου αιώνα, σχολιάστηκε και ορισμένες σελίδες ξαναγράφηκαν στο Μοναστήρι Lorrha στην κομητεία Tipperary της Ιρλανδίας. Μεταξύ 1026 και 1033 το χειρόγραφο ήταν εγκλεισμένο σε ένα προστατευτικό cumdach (ένα ιερό με λειψανοθήκες βιβλίων), το οποίο ανακαινίστηκε και διακοσμήθηκε αρκετές φορές στα τέλη του Μεσαίωνα, ιδιαίτερα πριν από το 1381, το έτος θανάτου του Pilib O'Ceinneidigh (Philip O'Kennedy), Λόρδου του Ormond, ο οποίος τότε είχε στην κατοχή του το ιερό.

Το χειρόγραφο και το ιερό είχαν βρεθεί μέσα σε έναν πέτρινο τοίχο στο κάστρο Lackeen κοντά στη Lorrha τον δέκατο όγδοο αιώνα, όπου είχαν κρυφτεί για αιώνες από Νορμανδούς και αργότερα Προτεστάντες επιτιθέμενους, καθώς και από Ιρλανδούς λεηλάτες. Ο ισχυρισμός ότι έφυγαν από την Ιρλανδία μετά το 1375 περίπου και συλλέχθηκαν στην ηπειρωτική Ευρώπη τον δέκατο όγδοο αιώνα έχει διαψευσθεί.

Είναι γνωστό ως το Μισάλ «Stowe», καθώς επανεμφανίστηκε τον δέκατο όγδοο αιώνα ως μέρος της συλλογής χειρογράφων Stowe που σχηματίστηκε από τον George Nugent-Temple-Grenville, 1ο Μαρκήσιο του Μπάκιγχαμ στο Stowe House. Όταν η συλλογή αγοράστηκε από το έθνος το 1883, αυτή και τα άλλα ιρλανδικά χειρόγραφα παραδόθηκαν στη Βασιλική Ιρλανδική Ακαδημία στο Δουβλίνο, όπου και παραμένει, καταλογογραφημένο ως MS D II 3. Το cumdach μεταφέρθηκε αργότερα μαζί με την υπόλοιπη συλλογή αρχαιοτήτων της ακαδημίας στο Εθνικό Μουσείο της Ιρλανδίας (αριθμός μουσείου 1883, 614a).

Χειρόγραφο

Υπάρχουν 67 φύλλα, διαστάσεων 15 εκ. x 12 εκ. Είναι γραμμένο ως επί το πλείστον στα λατινικά. Μόνο τα τρία τελευταία φύλλα είναι στα παλαιά ιρλανδικά. Αυτά περιέχουν μια σύντομη πραγματεία για τη Λειτουργία και, στην τελευταία σελίδα, το φύλλο 67v, τρία ξόρκια «ενάντια σε τραυματισμό στο μάτι, αγκάθια και ασθένειες των ούρων». Τα λατινικά τμήματα περιέχουν αποσπάσματα από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη (αρχίζουν με f 1), τα οποία πιθανότατα προέρχονται από άλλο χειρόγραφο και είναι τα πιο έντονα εικονογραφημένα, έπειτα η τάξη της Λειτουργίας και ορισμένες ειδικές Λειτουργίες (f 12), η Τάξη του Βαπτίσματος και της Κοινωνίας για τους νεοβαπτισμένους (f 46v) και η Τάξη για την Επίσκεψη των Ασθενών και οι Τελευταίες Τελετές (f 60). Το αρχικό χειρόγραφο χρονολογείται πριν από το 800 με βάση την συμπερίληψη προσευχών για τον Άγιο Ρουαίν (πέθανε το 792). Το μοναστήρι του στο Τάλαχτ, στη σημερινή Κομητεία του Δουβλίνου, είναι το πιο πιθανό μέρος όπου αντιγράφηκε για πρώτη φορά.

Η εκδοχή της λειτουργίας που χρησιμοποιήθηκε θεωρείται παλαιότερη από το χειρόγραφο και αντικατοπτρίζει την πρώιμη χρήση του Κελτικού Χριστιανισμού. Οι πέντε αρχικοί γραμματείς του Μισάλ έγραψαν σε γωνιώδη μεγαλόγραφη γραφή. Ένας γραμματέας που υπέγραφε ως Moél Caích (f 37) χρησιμοποίησε μια πιο καλλιγραφική γραφή, η οποία αναθεώρησε αρκετές σελίδες και πρόσθεσε στο μείγμα γαλλικών και ρωμαϊκών στοιχείων που βρέθηκαν στο κείμενο των προσευχών. Ένας μεταγενέστερος γραμματέας, που εργαζόταν πριν από το 1033, διακόσμησε τα απλά αρχικά με κεφαλές και άλλα σχέδια χρησιμοποιώντας μια μυτερή πένα. Η χρονολόγηση πριν από το 1033 για την μεταγενέστερη φάση υποτίθεται ότι είναι η χρονιά που πέθανε ο Find Ua Dungalaig, ο υποτιθέμενος επίτροπος του ιερού του μισάλ.

Μερικά αρχικά είναι διακοσμημένα, κυρίως στο f 1, όπου αποσπάσματα από το Κατά Ιωάννην περιέχουν ένα «ακατέργαστο» ολοσέλιδο πορτρέτο του αγίου από έναν ευαγγελιστή με το σύμβολό του, τον αετό, διακοσμημένο με νησιωτική αλληλοεπικάλυψη. Το κάτω άκρο της σελίδας περιέχει το σώμα ενός επιμήκους ζώου. Εκτός από τον αετό, είναι αρκετά παρόμοιο με το πορτρέτο του Ιωάννη στο Βιβλίο του Mulling, και το στυλ του έχει συγκριθεί με τα Ευαγγέλια Lindisfarne του όγδοου αιώνα. Άλλα αρχικά σε φύλλα είναι του τύπου «δεμένου σύρματος» (f 48r & 51r). Δύο φύλλα δείχνουν ανθρώπινα πρόσωπα μέσα στα γράμματα O (f 12v) και D, με το τελευταίο να μοιάζει με ανθρωπόμορφα σχέδια στο Βιβλίο του Kells.

Το μικρό μέγεθος του χειρογράφου υποδηλώνει ότι προοριζόταν να είναι ένα φορητό βιβλίο τσέπης που θα μπορούσε να μεταφέρει ένας κληρικός για λειτουργίες σε κοντινές πόλεις και χωριά ή να χρησιμοποιηθεί σε βαπτίσεις ή για τελευταίες τελετές.

Cumdach (ιερό βιβλίων)

Το χειρόγραφο διατηρεί το cumdach ή αλλιώς ιερό για βιβλία, μια χαρακτηριστική ιρλανδική μορφή λειψανοθήκης για βιβλία που συνδέονται με μια σημαντική θρησκευτική προσωπικότητα. Αυτό είναι ένα από τα πέντε μόνο πρώιμα παραδείγματα. Πρόκειται για ένα κουτί με μεταλλικές πλάκες στερεωμένες με καρφιά σε έναν ξύλινο πυρήνα από δρυ. Το μεταλλικό έργο είναι περίτεχνα διακοσμημένο, με μερικές ζωικές και ανθρώπινες μορφές, και η μία όψη και οι πλευρές πιθανώς χρονολογούνται μεταξύ 1026 και 1033, με βάση επιγραφές που καταγράφουν τη δωρεά και την κατασκευή του, ενώ η άλλη όψη είναι μεταγενέστερη και μπορεί να χρονολογηθεί περίπου στο 1375, και πάλι από τις επιγραφές του. Η χρονολόγηση στον ενδέκατο αιώνα το καθιστά ένα από τα παλαιότερα γνωστά cumdach, μετά το Soiscél Molaisse του 1001–1011.

Η παλαιότερη «κάτω» όψη, η οποία σήμερα είναι αποσπασμένη από την κάσα, είναι κατασκευασμένη από κράμα αργύρου-επιχρυσωμένου χαλκού, με έναν μεγάλο σταυρό μέσα σε ένα περίγραμμα που φέρει την επιγραφή στα ιρλανδικά, η οποία διατρέχει επίσης τις κεραίες του σταυρού. Το κέντρο του σταυρού αντικαταστάθηκε αργότερα («έντονα διακοσμημένο» όπως το έθεσε το Εθνικό Μουσείο), [4] πιθανώς ταυτόχρονα με την μεταγενέστερη όψη, από ένα δέσιμο για μια μεγάλη πέτρα (που τώρα λείπει) με τέσσερα λοβωτά τμήματα, παρόμοια με το κέντρο της μεταγενέστερης όψης.

Η επιγραφή έχει ελλείποντα τμήματα εξαιτίας αυτού, αλλά μπορεί ως επί το πλείστον να ανακατασκευαστεί: «Ζητά μια προσευχή για τον ηγούμενο της Λόρρα, Mathgamain Ua Cathail (+1037) και για τον Find Ua Dúngalaigh, βασιλιά του Múscraige Tíre (+1033). Αναφέρει επίσης τον Donnchadh mac Briain, γιο του Brian Boru, που ονομάζεται «βασιλιάς της Ιρλανδίας», τον Mac Raith Ua Donnchada, βασιλιά του Eoganacht του Cashel (+1052) καθώς και το όνομα του κατασκευαστή, Donnchadh Ua Taccáin, μοναχό «της κοινότητας του Cluain (Clonmacnoise)». Τα τέσσερα διαστήματα μεταξύ του σταυρού και του περιγράμματος έχουν πάνελ γεωμετρικής ανοιχτής διακόσμησης, και υπάρχουν μικρά πάνελ με διακόσμηση κόμπων στις γωνίες του περιγράμματος και στο εσωτερικό των καμπύλων άκρων των σταυροειδών μελών.

Οι πλευρές έχουν ασημένιες πλάκες από κράμα χαλκού με μορφές αγγέλων, ζώων, κληρικών και πολεμιστών, τοποθετημένες σε διακοσμητικά φόντα. Η νεότερη «άνω» όψη, από επιχρυσωμένο ασήμι, είναι και πάλι κεντραρισμένη σε έναν σταυρό με μια μεγάλη οβάλ πέτρα από ορεία κρύσταλλο στο κέντρο και λοβωτά περιγράμματα και άλλα πετράδια. Η επιγραφή, χαραγμένη σε απλές ασημένιες πλάκες, εκτείνεται γύρω από το περίγραμμα και τα κενά μεταξύ του σταυρού και του περιγράμματος έχουν τέσσερις χαραγμένες μορφές του σταυρωμένου Χριστού, της Παναγίας και του Βρέφους, ενός επισκόπου που κάνει μια χειρονομία ευλογίας και ενός κληρικού που κρατά ένα βιβλίο (πιθανώς του Αγίου Ιωάννη). Η επιγραφή «επικαλεί μια προσευχή για τον Pilib Ó Ceinnéidigh, «βασιλιά του Ormond» και τη σύζυγό του Áine, οι οποίοι πέθαναν και οι δύο το 1381. Αναφέρεται επίσης στον Giolla Ruadhán Ó Macáin, ηγούμενο του Αυγουστινιανού μοναστηριού της Lorrha και τον κατασκευαστή, Domhnall Ó Tolairi».

Παρακαλώ βρείτε το περιεχόμενο σε μορφή PDF που επισυνάπτεται σε αυτήν τη σελίδα (ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΜΟΝΟ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ. ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΟΥΜΕ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ)